Hakamlar

Hakamlar

Yahudo va Shimo’n qabilalari Odonivazaxni qo’lga oladilar

1 Yoshuaning o’limidan so’ng, Isroil xalqi Egamizdan: “Kan`on xalqiga qarshi jang qilish uchun oramizdan kim birinchi bo’lib chiqsin?” deb so’radi.

2 “Yahudo qabilasi chiqsin, — dedi Egamiz. — Men bu yurtni ularning qo’liga beryapman.”

3 Shunda Yahudo qabilasi qardoshi bo’lgan Shimo’n qabilasiga shunday dedi: “Kelinglar, birgalikda bizga ulush bo’lib tushgan erga boraylik. O`sha erda birgalashib Kan`on xalqiga qarshi jang qilaylik. Keyin biz ham sizlarga tushgan ulushga ergashib boramiz.” Shunday qilib, Shimo’n qabilasi ular bilan birga bordi.

4 Yahudo qabilasi jangga chiqdi. Kan`on va Pariz xalqlarini Egamiz ularning qo’liga bergani uchun, ular Bazax shahrida o’n mingta dushmanni qirib tashlashdi.

5 O`sha erda shoh Odonivazaxga duch kelishdi, unga hujum qilib, Kan`on va Pariz xalqlarini mag`lub etishdi.

6 Odonivazax qochdi, ammo ular uning ketidan quvib, qo’lga olishdi va oyoq–qo’llarining bosh barmoqlarini chopib tashlashdi.

7 Shunda Odonivazax dedi: “Oyoq–qo’llarining bosh barmoqlari chopib tashlangan etmishta shoh dasturxonimdan tushgan ushoqlarni terib yurishar edi. Men o’sha shohlarning boshiga solgan ne–ne kunlarni Xudo qaytarib o’z boshimga soldi.” Isroil odamlari Odonivazaxni Quddusga olib borishdi, u o’sha erda jon berdi.

Yahudo qabilasi Quddus bilan Xevronni qo’lga kiritadi

8 Keyin Yahudo qabilasi Quddusga hujum qilib, shaharni qo’lga kiritdi. Ular u erdagilarni qilichdan o’tkazib, shaharga o’t qo’yishdi.

9 So’ng esa qirlarda, g`arbdagi qir etaklarida va Nagav cho’lida yashovchi Kan`on xalqiga qarshi jang qilish uchun janubga qarab yurishdi.

10 Yahudo qabilasi Xevron shahrida istiqomat qilgan Kan`on xalqiga hujum qilib, Sheshay, Oximan va Talmay qo’shinlarini yakson qildi. Xevronning eski nomi Xirat–Arba edi.

O`tniyol Davir shahrini qo’lga kiritadi

11 U erdan Yahudo odamlari Davir shahriga hujum qilish uchun yo’lga tushishdi. Davirning eski nomi Xirat–Safar edi.

12 Shunda Xolib: “Xirat–Safarga hujum qilib, qo’lga kiritgan kishiga qizim Axsani beraman”, — dedi.

13 O`tniyol shaharni qo’lga kiritdi, Xolib esa unga qizi Axsani uzatdi. O`tniyol — Xolibning jiyani, aniqrog`i, Xanaz ismli kenja ukasining o’g`li edi.

14 To’ydan keyin qiz O`tniyolga: “Keling, otamdan bir dala so’rab olaylik”, deb turib oldi. Xolib eshakdan tushayotgan qiziga: “Ha, qizim, biron–bir istaging bormi?” — deb so’radi.

15 “Menga bir sovg`a qilsangiz, — dedi Axsa. — Siz menga Nagav cho’lidagi erni berdingiz, endi suv buloqlarini ham hadya eting.” Shunday qilib, Xolib unga tepadagi va pastdagi buloqlarni berdi.

Yahudo va Benyamin qabilalarining g`alabalari

16 Yahudo xalqi pal`ma shahri Erixoni tark etdi. Musoning qaynatasi avlodidan bo’lgan Xayin xalqi Yahudo xalqiga ergashib, Yahudo cho’liga yo’l oldi. Ular Arod shahridan janub tomonda joylashib, u erda mahalliy xalq orasida o’rnashib oldilar.

17 Yahudo va Shimo’n qabilalari birgalikda Zafat shahrida yashaydigan Kan`on xalqiga hujum qilib, shaharni er bilan yakson qilishdi. Shuning uchun bu shahar Xo’rmax deb atalgan.

18 Yahudo qabilasi G`azo, Ashqalon, Exron shaharlarini va ularning atrofidagi erlarni qo’lga kiritdi.

19 Egamizning O`zi Yahudo qabilasi bilan bo’lgani uchun, ular qirlarni egallab oldilar. Ammo tekislikda yashaydigan xalqlarni o’z eridan quva olmadilar, chunki o’sha xalqlarning temir jang aravalari bor edi.

20 Muso aytganidek, Xevron shahri Xolibga berildi. Xolib u erdan Onoq avlodidan kelib chiqqan uchta urug`ni quvib chiqardi.

21 Benyamin qabilasi esa Quddusda istiqomat qilgan Yobus xalqini haydab chiqarmadi. Shu sababdan Yobus xalqi bugunga qadar Quddusda, Benyamin avlodlari orasida yashab kelmoqda.

Efrayim va Manashe qabilalari Baytilni bosib olishadi

22 Yusufning ikkala o’g`li — Efrayim va Manashedan bino bo’lgan qabilalar ham Baytil shahriga hujum qilmoqchi bo’lib, yo’lga chiqdilar. Egamiz ular bilan edi.

23 Baytil haqida ko’proq ma`lumot yig`ish uchun ular o’z ayg`oqchilarini shahar tomon yubordilar. Baytil shahrining eski nomi Luz edi.

24 Ayg`oqchilar shahardan chiqib kelayotgan bir odamni ko’rib, unga: “Bizga shaharga olib kiradigan yashirin kirish joyini ko’rsat! Buning evaziga joningni saqlab qolamiz!” — dedilar.

25 O`sha odam ularga yo’l ko’rsatdi. Efrayim va Manashe lashkarlari shahar aholisini bitta qo’ymay qilichdan o’tkazishdi. Yo’l ko’rsatgan odamni esa butun oilasi bilan birga qo’yib yuborishdi.

26 O`sha odam Xet xalqining yurtiga borib bir shahar qurdi, uning nomini esa Luz deb qo’ydi. O`sha shahar bugunga qadar shu nom bilan ataladi.

Isroil xalqi quvib chiqarmagan o’zga xalqlar

27 Manashe qabilasi Bayt–Shan, Tanax, Do’r, Yiblayom, Magido’ shaharlari va ularning qishloqlarida yashagan Kan`on xalqini haydab chiqarmadi, ular o’sha erlarda yashayverdilar.

28 Vaqti kelib, Isroil xalqi kuchini yig`ib oldi, shunda Kan`on xalqini o’ziga bo’ysundirib, qarol bo’lib xizmat qilishga majbur qildi. Ammo shunda ham o’z eridan haydab chiqarmadi.

29 Efrayim qabilasi ham Gezer shahridagi Kan`on xalqini quvib chiqarmadi. Kan`on xalqi Gezerda ularning orasida yashayverdi.

30 Zabulun qabilasi ham Xitro’n va Nahalil shaharlarida istiqomat qilgan Kan`on xalqini haydab chiqarmadi. Kan`on xalqi Zabulun qabilasi bilan birga yashab, ularga qarol bo’lib xizmat qilishga majbur bo’ldi.

31 Osher qabilasi ham Akko’, Sidon, Axlob, Axsib, Xelba, Ofiq va Rexob shaharlarida yashaydigan Kan`on xalqini eridan haydab chiqarmadi.

32 Ular o’sha yurt aholisini haydab chiqarmaganlari uchun Kan`on xalqi bilan birga yashadilar.

33 Naftali qabilasi ham Bayt–Shamash va Bayt–Onot shaharlarining aholisini haydab chiqarmay, erli xalq — Kan`on xalqi orasida yashab qoldi. Lekin ular o’sha shaharlar aholisini o’ziga bo’ysundirib, qarol bo’lib xizmat qilishga majbur qildilar.

34 Biroq Amor xalqlari Dan qabilasini siqib, qirlarga chiqib ketishga majbur qildilar, vodiyga tushishlariga yo’l qo’ymadilar.

35 Amor xalqlari Xar–Xares, Oyjavlon va Shalbim shaharlarida yashayverdilar. Lekin Efrayim va Manashe qabilalari ularga o’z hukmini o’tkazib, qarol bo’lib xizmat qilishga majbur qildilar.

36 Amor xalqlari yashagan hududning chegarasi Chayonlar dovonidan Selagacha cho’zilgan va u erdan shimolga qarab ketgan edi.

Egamizning farishtasi Boximda

1 Egamizning farishtasi Gilgaldan Boximga kelib shunday dedi:

— Men sizlarni Misrdan olib chiqdim. Ont ichib, ota–bobolaringizga beraman degan yurtga sizlarni olib kirdim. Men: “Sizlar bilan tuzgan ahdimni hech qachon buzmayman”, degan edim.

2 Sizlarga: “Bu yurt xalqlari bilan ahdlashmanglar, ularning qurbongohlarini vayron qilinglar”, deb aytmaganmidim?! Lekin sizlar amrimga itoat qilmay, teskarisini qildingizlar.

3 Bunday qilganingiz uchun yurtingizda yashab yurgan bu xalqlarni Men endi haydab chiqarmayman. Ular sizlarga dushman bo’lib, ularning xudolari sizlarga tuzoq bo’ladi.

4 Egamizning farishtasi bu so’zlarni aytgach, butun Isroil xalqi faryod ko’tardi.

5 Shunday qilib, ular o’sha erni Boxim deb atadilar va Egamizga qurbonliklar keltirdilar.

Yoshua vafot etadi

6 Yoshua Isroil xalqini tarqatib yuborgandan so’ng, har bir odam o’ziga tushgan erni mulk qilib olish uchun yo’lga tushgandi.

7 Yoshua davrida xalq Egamizga xizmat qilar edi. Ular Yoshuaning o’limidan so’ng, Egamiz Isroil uchun qilgan buyuk ishlarini ko’rgan oqsoqollar davrida ham Egamizga itoat qilishar edi.

8 Egamizning quli Nun o’g`li Yoshua 110 yoshida olamdan o’tdi.

9 Uni Gash tog`ining shimolida joylashgan Efrayim qirlaridagi Timnat–Seraxda, o’zi ulush qilib olgan erda dafn qilishdi.

10 Butun keksa avlod ham olamdan o’tdi. Isroil xalqining yosh avlodi esa Egamizni tan olmadi, Uning Isroil xalqi uchun qilgan buyuk ishlarini bilmadi.

Isroil xalqi Egamizga sajda qilmay qo’yadi

11 Isroil xalqi Egamizning oldida qabihliklar qildi, ular Baal degan xudoning tasvirlariga sig`ina boshlashdi.

12 Egamiz ularni Misrdan olib chiqqan bo’lsa–da, ular ota–bobolarining Xudosidan yuz o’girishdi. Boshqa xudolarga — yon–atrofda yashovchi xalqlarning xudolariga ergashishdi. Ularga sajda qilib, Egamizning qahrini keltirishdi.

13 Isroil xalqi Egamizdan yuz o’girib, Baalga va Ashtaretning tasvirlariga sajda qilayotgan edi.

14 Bundan g`azablangan Egamiz ularni bosqinchilar qo’liga berib, talon–taroj qildirdi va yon–atrofdagi g`animlarga taslim qildi. Bundan buyon Isroil xalqi dushmanlariga qarshilik ko’rsata olmas edi.

15 Isroil xalqi qaerda jang qilmasin, Egamiz ogohlantirganidek, ularning boshlariga falokat keltirish uchun har safar ularga qarshi O`zi chiqar edi. Isroil xalqi og`ir ahvolda qolgan edi.

16 Egamiz ularni bosqinchilar qo’lidan ozod qilish uchun hakamlarni yubordi.

17 Lekin ular hatto hakamlariga quloq solmadilar. Egamizga bevafolik qilib, boshqa xudolarga sajda qilaverdilar. Ular Egamizning amrlariga itoat qilgan ota–bobolariga o’xshamay, tez orada ajdodlari yurgan haq yo’ldan ozdilar.

18 Egamiz ularga hakam yuborar ekan, har bir hakam bilan O`zi bo’lar edi, o’sha hakam davrida xalqini dushmanlardan xalos qilardi. Chunki zolim va zo’ravonlarning dastidan noligan xalqqa Egamizning rahmi kelar edi.

19 Ammo hakam olamdan ko’z yumgach, ular yana eski qilmishlariga qaytishar edi. Ota–bobolaridan ham battar gunohlar qilib, boshqa xudolarga sajda qilishar, ularga sig`inishar edi. Bu odatlarining birontasini ham qoldirmay, qilmishlarini o’jarlik bilan davom ettirishar edi.

20 Isroil xalqidan qattiq g`azablangan Egamiz shunday dedi: “Bu odamlar gapimga kirmay, Men ota–bobolari bilan tuzgan ahdimni buzdilar!

21 Shuning uchun Men ularning oralarida Yoshuaning o’limidan keyin qolib ketgan begona xalqlarning birontasini ham ularning huzuridan haydab chiqarmayman.”

22 Isroil xalqi ota–bobolari singari Egamizning yo’lidan yurish–yurmasligini ko’rish uchun,

23 Egamiz bu xalqlarni Yoshuaga taslim qilmagan edi. Ularning hammasini birdaniga haydab chiqarmay, yurtda qolishlariga ijozat bergan edi.

Yurtda qolgan o’zga xalqlar

1-2 Egamiz, Kan`on yurtida bo’lib o’tgan bironta urushda qatnashmagan Isroil xalqini sinay, hech qachon urush ko’rmagan bu yangi avlodga jangni o’rgatay deb, quyidagi xalqlarni qoldirgan edi:

3 beshta Filist begini, barcha Kan`on xalqlarini, Sidonliklar va Baal–Xermon tog`idan to Levo–Xomatgacha Lubnon qirlarida yashagan Xiv xalqini.

4 Ular yordamida Egamiz O`z xalqi Isroilni sinab, Muso orqali ota–bobolariga bergan amrlarga itoat qilish–qilmasligini ko’rmoqchi edi.

5 Shunday qilib, Isroil xalqi Kan`on, Amor, Pariz, Xiv, Xet va Yobus xalqlarining orasida yashadi.

6 Ular o’sha xalqlar bilan apoq–chapoq bo’lib, qiz olib, qiz berishardi, hatto xudolariga ham sig`inishardi.

O`tniyol

7 Isroil xalqi Egamizning oldida qabih ishlar qilar edi. Ular o’zlarining Egasi Xudoni eslaridan chiqarib, Baal va Asheraning tasvirlariga sig`inishar edi.

8 Bundan g`azablangan Egamiz ularni Oram–Naxrayim shohi Kushonrishtamga tobe qilib qo’ydi. Ular sakkiz yil davomida Kushonrishtamning xizmatida bo’lishdi.

9 Ammo Isroil xalqi Egamizga iltijo qilgach, Egamiz ularga qutqaruvchi qilib O`tniyolni yubordi. O`tniyol Xolibning jiyani, aniqrog`i, kenja ukasi Xanazning o’g`li edi.

10 Egamizning Ruhi O`tniyolni qamrab oldi. O`tniyol Isroil xalqiga hakam bo’ldi. O`tniyol shoh Kushonrishtamga qarshi jang qilib, uni engdi, chunki Egamiz shohni uning qo’liga bergan edi.

11 Shundan keyin yurtda qirq yil tinchlik, osoyishtalik bo’ldi. So’ng Xanaz o’g`li O`tniyol olamdan o’tdi.

Ehud

12 Isroil xalqi Egamizning oldida yana qabihliklar qilgani uchun, Egamiz Mo’ab yurtining shohi Eglonni ularga qarshi qo’zg`atdi.

13 Shoh Eglon Ommon va Omolek xalqlari bilan birgalikda Isroil xalqini engib, pal`ma shahri Erixoni qo’lga kiritdi.

14 Shunday qilib, Isroil xalqi o’n sakkiz yil davomida Mo’ab yurtining shohi Eglonga qaram bo’lib yashadi.

15 Ammo Isroil xalqi Egamizga iltijo qilishi bilanoq, Egamiz ularga Ehud ismli bir qutqaruvchini yubordi. Gera o’g`li Ehud Benyamin qabilasidan bo’lib, chapaqay edi. Isroil xalqi Ehud orqali Mo’ab shohi Eglonga o’lpon jo’natdi.

16 Ehud o’ziga uzunligi bir tirsak bo’lgan xanjar yasab, uni o’ng tomoniga, kiyimining ichidan taqib olgandi.

17 U o’lponni shoh Eglon huzuriga olib kirdi. Shoh Eglon haddan tashqari semiz bir odam edi.

18 Ehud o’lponni taqdim qilib bo’lgach, hadyalarni ko’tarib kelgan odamlar bilan birga uyga yo’l oldi.

19 Biroq ular Gilgaldagi tosh haykallar o’rnatilgan joyga etganlarida, Ehud iziga qaytdi. U Eglonning oldiga kelib: “Ey hazrati oliylari, sizga aytadigan bir sirim bor”, — dedi. Shoh: “Bizni xoli qo’yinglar!” — deyishi bilanoq, uning huzuridagi xizmatkorlar chiqib ketishdi.

20 Shoh salqin boloxonasida yolg`iz o’zi qoldi. Ehud unga yaqinlashib: “Men sizga Xudoning xabarini etkazmog`im lozim”, — dedi. Eglon o’rnidan turdi.

21 Shunda Ehud o’ng tarafida osilgan xanjarni chap qo’li bilan sug`urib olib, Eglonning qorniga sanchdi.

22 Xanjar sopi bilan Eglonning qorniga kirib ketdi, teshigini esa yog` qopladi. Ehud xanjarni sug`urib olmadi, xanjar tig`i shohning qornini yorib butidan chiqdi.

23 Ehud ayvonga chiqdi, boloxona eshiklarini yopib, qulfladi.

24 U ketishi bilanoq, Eglonning xizmatkorlari kelishdi. Eshik qulf ekanligini ko’rishgach: “Shohimiz salqingina xonada hojatini chiqarayotgan bo’lsalar kerak” degan xayolga borishdi.

25 Ammo boloxonaning eshiklari hadeganda ochilavermagandan so’ng, xizmatkorlar bezovtalanishdi. Ular tashqarida ancha kutib qolishganidan keyin, kalit olib, eshikni ochishdi. Qarashsa, shoh hazratlari jonsiz yotgan ekan.

26 Ehud esa paytdan foydalanib, qochib qolgan edi. U tosh haykallar oldidan o’tib, Saviro shahriga bordi.

27 Efrayim qirlariga etib kelganda burg`u chalib, Isroil xalqini jangga da`vat qildi. Ehud hammani boshlab qirlardan pastga tushar ekan,

28 Isroil xalqiga: “Orqamdan yuringlar! — dedi. — Dushmanimiz Mo’ab xalqini Egamiz sizlarning qo’lingizga berdi–ku!” Isroil xalqi Ehudga ergashdi. Ular Iordan daryosining kechuv joylarini qo’lga olib, bironta odamni ham u erdan o’tkazishmadi.

29 O`sha kuni ular o’n mingtacha baquvvat va jasur Mo’ab sipohlarini o’ldirishdi. Birontasi ham Isroil xalqining qo’lidan qochib qutulmadi.

30 O`sha kuni Isroil xalqi Mo’ab lashkarini mag`lub qildi. Yurtda sakson yil tinchlik, osoyishtalik bo’ldi.

Shamgar

31 Ehuddan keyin Onot o’g`li Shamgar hakam bo’ldi. U ham Isroil xalqini qutqarib, govron bilan olti yuz nafar Filist sipohini o’ldirdi.

Dobira va Baraq

1 Ehudning o’limidan so’ng Isroil xalqi yana Egamizning oldida qabih ishlar qildi.

2 Egamiz esa ularni Xazor shahri taxtida o’tirgan Kan`on shohi Yobinga qaram qilib qo’ydi. Uning lashkarboshisi Xaroshet–Xagoyim shahrida yashagan Sisaro edi.

3 Yobinning to’qqiz yuzta temir jang aravasi bor edi. Uning yigirma yil davomida o’tkazib kelgan zulmiga chiday olmagan Isroil xalqi najot so’rab, Egamizga iltijo qildi.

4 Ayni zamonda Lappido’tning xotini bo’lgan payg`ambar ayol Dobira Isroil xalqiga hakam bo’lib xizmat qilayotgan edi.

5 U Rama va Baytil shaharlari o’rtasida, Efrayim qirlaridagi ma`lum bir pal`ma daraxti tagida o’tirar, Isroil xalqi esa janjalli masalalarni echish uchun uning oldiga borar edi. Keyinchalik xalq o’sha pal`ma daraxtiga Dobira deb nom qo’ydi.

6 Bir kuni Dobira Naftali erlaridagi Kedesh shahriga bir odam jo’natib, Baraqni chaqirtirib keldi. Baraq Abunavamning o’g`li edi. Dobira Baraqqa shunday dedi:

— Isroil xalqining Xudosi — Egamiz senga amr qilmoqda: “Bor, o’zing bilan Naftali va Zabulun qabilalaridan o’n ming nafar odamni Tovur tog`iga olib chiq.

7 Men Yobinning lashkarboshisi Sisaroni, jang aravalari va lashkari bilan Xishon daryosining yonida senga ro’baro’ qilaman. Bu jangda ularni sening qo’lingga beraman.”

8 — Agar sen men bilan borsang, boraman, bormasang, men ham bormayman, — dedi Dobiraga Baraq.

9 Dobira shunday javob berdi:

— Albatta sen bilan boraman, lekin bilginkim, bu g`alaba senga sharaf keltirmaydi, zero, Egamiz Sisaroni ayol kishining qo’liga beradi.

Shunday qilib, Dobira Baraq bilan Kedeshga jo’nadi.

10 Baraq Naftali bilan Zabulun lashkarlarini Kedeshga to’pladi. To’planganlardan o’n mingtasi Baraqqa ergashdi, Dobira ham ular bilan bordi.

11 Shu orada Xayin xalqidan bo’lgan Xaber ismli bir kishi o’z urug`–aymoqlaridan ajralib, boshqa joyga ko’chib o’tgan edi. U o’z chodirini Kedeshning yaqinidagi, Zananimdagi eman daraxtining yoniga qurgan edi. O`sha odam Musoning qaynag`asi Xo’vov urug`idan edi.

12 Sisaro Abunavam o’g`li Baraqning Tovur tog`iga chiqqanini eshitgach,

13 to’qqiz yuz temir jang aravasi bilan jamiki lashkarini Xaroshet–Xagoyimdan olib chiqib, Xishon daryosida to’pladi.14 Shunda Dobira Baraqqa dedi: “Qani, bo’l! Egamiz bugun Sisaroni senga taslim qiladi. Egamizning O`zi seni jangga boshlab boradi.” Baraq o’n mingta odamga bosh bo’lib, Tovur tog`idan tushdi.

15 Baraq hujum qilgach, Sisaroni, uning jang aravalariyu lashkarini Egamiz sarosimaga soldi. Sisaro jang aravasidan tushdi–da, qochib qoldi.

16 Baraq dushman jang aravalarini va lashkarini Xaroshet–Xagoyimgacha ta`qib qildi. Sisaroning barcha lashkarini qilichdan o’tkazdi, ulardan birortasi ham omon qolmadi.

17 Sisaro qochib, Xaberning xotini Yovelning chodiriga bordi, chunki Xazor shohi Yobin Xaber urug`i bilan sulh tuzgan edi. Xaber Xayin xalqidan edi.

18 Yovel Sisaroni qarshi olib:

— Keling, to’ram, ichkariga kiring, qo’rqmang, — dedi.

Sisaro ichkariga kirdi, Yovel uni chodir pardasining orqasiga yashirib qo’ydi.

19 Keyin Sisaro unga:

— Iltimos, ozgina suv ber, chanqab ketdim, — dedi.

Yovel meshni ochib, unga sutdan ichirdi. So’ng Sisaroni yana parda bilan to’sib qo’ydi.

20 U esa Yovelga shunday dedi:

— Chodirning kiraverishiga borib tur, agar birortasi kelib sendan: “Bu erda biror odam bormi?” — deb so’rasa, “Yo’q”, — deb javob ber.

21 Sisaro charchaganidan yotib uxlab qoldi. Xaberning xotini Yovel esa bir qo’liga chodir qozig`ini, boshqa qo’liga bolg`a olib sekingina uning oldiga bordi. Qoziqni Sisaroning chakkasiga qoqib, boshini erga qadab qo’ydi. Sisaro o’ldi.

22 Yovel Sisaroni quvib kelayotgan Baraqni qarshi olgani chiqib: “Keling, men sizga qidirayotgan odamingizni ko’rsataman”, — dedi. Baraq chodirga kirdi. Qarasa, Sisaro o’lib yotibdi, chakkasiga qoziq qoqilgan ekan.

23 O`sha kuni Xudo Kan`on xalqining shohi Yobinni Isroil xalqiga bo’ysundirdi.24 Isroil xalqi kundan–kunga kuchayib, oxiri Kan`on shohi Yobinni butunlay yo’q qildi.

Dobira va Baraqning qo’shig`i

1 Abunavam o’g`li Baraq bilan Dobira o’sha kuni shunday qo’shiq kuylashdi:

2 “Isroil yo’lboshchilari yo’l boshlaganda,

Xalq fidoyilik ko’rsatganda,

Egamizga hamdu sanolar ayting!

Eshiting, sizlar, ey shohlar!

Quloq soling, ey yo’lboshchilar!

Egamizga men qo’shiq aytarman,

Isroil xalqining Xudosi — Egamizni

Kuylab soz chalarman.

4 Sen, ey Egam, Seirdan yo’lga chiqqaningda,

Edom bo’ylab yurish qilganingda,

Er silkindi, osmon yomg`irin quydi,

Ha, bulutlar sharros yomg`irin to’kdi.

5 Tog`lar titradi Sinaydagi Egamiz oldida,

Isroil xalqining Xudosi — Egamizning oldida.

6 Onot o’g`li Shamgar davrida,

Yovel zamonida yurmay qo’ygandi karvon.

Yo’lovchilar so’qmoqdan yurishga bo’ldi majbur.

7 Isroil qishloqlari huvillab qoldi butkul.

Men, Dobira, kelgunimga qadar,

Isroilning volidasi singari,

Bo’m–bo’sh edi Isroil qishloqlari!

8 Yangi xudolarni Isroil xalqi tanlaganda,

Jang qizidi shahar darvozalarida.

Na qalqoni, na nayzasi bor edi

Isroilning qirq mingta sipohida.

9 Qalbim moyil Isroil yo’lboshchilariga,

Xalqning orasidagi fidoyilarga.

Egamizga hamdu sanolar bo’lsin!

10 Eshiting, ey oq xachir minganlar,

Qimmatbaho egarlarda o’tirganlar!

Ey yo’lda yayov yurganlar!

11 Quduq oldidagi cho’ponlarning ovozlarin eshiting.

Madh qilayotir ular Egamizning zafarlarini,

Isroildagi qishloqlarning g`alabalarini.

Shahar darvozalariga hamla qildi Egamiz xalqi:

12 «Olg`a bos, Dobira, olg`a bos ildam!

Olg`a bos, kuylagin jangovar qo’shiq!

Abunavam o’g`li Baraq! Qani, bo’l sen ham!

Asirlaringni o’zing boshlagin!»

13 Xalqning qolgani bo’ysundirdi bahodirlarni,

Egamiz xalqi mag`lub qildi pahlavonlarni,

14 Omoleklarni enggan Efrayimdan chiqqandi.

Benyamin ham senga ergashdi,

Moxir naslidan kelishdi lashkarboshilar,

Zabulun qavmidan — hokimlik tayog`in tutganlar.

15 Dobiraga qo’shildi Issaxor yo’lboshchilari,

Baraqni qo’lladi Issaxor o’g`lonlari.

Vodiyga shoshildi ular Baraq ortidan.

Ammo beqarorlik qildi Rubenning nasli.

16 Nega sizlar qo’ralarda qoldingiz, ey Ruben?

Cho’ponlarning qurey–qureylarin eshitganimi?!

Beqarorlik qildi–ku Rubenning nasli.

17 Gilad Iordan ortida qoldi.

Dan o’z kemalari yonida qoldi.

Osher dengiz sohilida o’rnashib oldi,

O`z ko’rfazlarida joylashib qoldi.

18 O`limdan qo’rqmadi Zabulun lashkari,

Jonin ayamadi Naftali ham jang maydonida.

19 Tanaxda, Magido’ suvlari yonida

Kan`on shohlari urush ochishdi.

Biroq xazinani ular o’lja qila olmadi.

20 Jang qildi yulduzlar samoda turib,

Sisaroga urush qildi o’z yo’llarida yurib.

21 Supurib tashladi dushmanni Xishon daryosi,

O`sha ko’hna daryo — Xishon daryosi.

Ey jonim! Kuch ila olg`a bos!

22 Tulporlar keldi dupur–dupur qilib,

Sisaro otlarining tuyoqlari erni tamg`alab.

23 «Miroz shahrini la`natla,

— deydi Egamizning farishtasi, —

Aholisini ham qattiq qarg`agin,

Ular kelmadi Egamizga madad bergani,

Pahlavonlarga qarshi Egamizga madad bergani.»

24 Xayin urug`idan bo’lgan Xaberning xotini — Yovel

Ayollar orasida baraka topsin!

Chodirlarda yashaydigan ayollarning baxtlisi bo’lsin.

25 Sisaro suv so’raganda Yovel keltirdi sut,

Shohkosada qatiq olib keldi u.

26 Chodir qozig`ini qo’liga oldi,

O`ng qo’lida bolg`ani tutdi.

Zarba bilan Sisaroning boshini yordi,

Chakkasiga bir urib, teshib yubordi.

27 Sisaro sulayib yiqilib tushdi,

Yovelning oyog`i ostida churq etmay qoldi.

Yovelning oyog`i ostida sulayib qoldi,

Yiqilgan joyida jon taslim qildi.

28 Sisaroning onasi derazadan ko’chaga qarar,

Panjara ortidan u zorlanib aytar:

«Aravalar qolib ketdi namuncha?

Tuyoqlar ovozi eshitilmas hanuzgacha?»

29 Javob berar uning dono ayollari,

Javob berar takror–takror o’ziga o’zi:

30 «Bo’lishayotgandir ular o’ljani,

Har qaysi sipohga bir–ikki juvonni,

Sisaroga rang–barang liboslarni.

G`oliblarga olib kelar ikki hissa qilib

Nafis naqshli liboslarni.»

31 Ey Egamiz! Dushmanlaring barchasi

Sisaroga o’xshab qirilib ketsin!

Do’stlaring–chi, chiqayotgan quyoshday

Charaqlab tursin!”

Yurtda qirq yil tinchlik barqaror bo’ldi.

Gido’n

1 Isroil xalqi Egamizning oldida qabihliklar qildi. Egamiz ularni etti yilga Midiyon xalqining qo’liga berdi.

2 Midiyonlarning zulmiga chiday olmagan Isroil xalqi tog`larda, g`orlarda va adirlardagi pana joylarda yashirinib yurdi.

3 Har safar Isroil xalqi ekin ekkanda, Midiyonlar, Omolek xalqi va sharqdagi ko’chmanchilar birgalikda ularning erlariga bostirib kirishardi.

4 Ular Isroil erida qarorgoh qurib, to G`azo shahri atroflarigacha bo’lgan hamma hosillarini nobud qilishardi. Isroil xalqi uchun hech qanday ozuqa qoldirmay, qo’y, eshak, mollarigacha tortib olishardi.

5 Dushman galalari o’zlari bilan chorvasini olib, hatto chodirlarini ham ko’tarib kelishardi. Ular chigirtka kabi g`ijillab yotar edi, odamlarning va tuyalarining sanog`iga etib bo’lmasdi. Ular kelib, butun yurtni xarob qilishardi.

6 Midiyonlarning dastidan jabr–jafo ko’rgan Isroil xalqi Egamizdan najot so’rab, faryod qildi.

7 Isroil xalqi Egamizga faryod qilganda,

8 Egamiz ularga bir payg`ambar yuborib, quyidagilarni xabar qildi:

— Isroil xalqining Xudosi — Egangiz shunday aytmoqda: “Sizlarni Misrdagi qullikdan olib chiqqan Men edim.

9 Men sizlarni Misrliklarning qo’lidan hamda bu yurtda sizlarga zulm o’tkazgan barcha xalqlardan xalos qildim. Ularni o’z yurtlaridan haydab, erlarini sizlarga berdim.

10 Sizlarga, Men Egangiz Xudoman, sizlar Amor xalqlarining yurtida yashab yursangiz ham, ularning xudolariga sajda qilmanglar, degan edim. Ammo sizlar gaplarimga quloq solmadingizlar.”

11 Keyin Egamizning farishtasi O`fra shahriga kelib, eman daraxtining tagida o’tirdi. Bu daraxt Abuazar urug`idan bo’lgan Yo’shga tegishli edi. O`sha paytda uning o’g`li Gido’n Midiyonlardan bekinib, uzum siqish chuqurida bug`doy yanchayotgan edi.

12 Egamizning farishtasi unga zohir bo’lib dedi:

— Ey dovyurak jangchi, Egamiz sen bilan birgadir.

13 — Agar Egamiz biz bilan birga bo’lsa, nima uchun bu kulfatlar boshimizga tushgan ekan?! — dedi Gido’n. — Ota–bobolarimiz: “Egamiz bizni Misrdan olib chiqdi”, deya bizga aytib bergan edi, Egamizning ajoyib ishlari qaerda qoldi?! Egamiz bizni tark etib, Midiyonlarning qo’liga berib qo’ydi–ku.

14 Shunda Egamiz unga qarab dedi:

— Qani, bo’l, bor qudratingni ishga solib, Isroil xalqini Midiyonlarning qo’lidan xalos qil. Men O`zim seni yuboryapman.

15 — Ey to’ram, qanday qilib men Isroil xalqini xalos qila olaman? — dedi Gido’n. — Mening urug`im Manashe qabilasining eng zaifi bo’lsa, o’zim esa otam xonadonining kenjasi bo’lsam.

16 Egamiz unga dedi:

— Men sen bilan bo’laman, sen Midiyonlarning hammasini bir odamni engganday osonlikcha engasan.

17 Shunda Gido’n dedi:

— Agar marhamatingga sazovor bo’lgan bo’lsam, Sen chindan ham Egam ekanligingni isbotlab, biron–bir alomat ko’rsat.

18 Nazr olib kelib, Senga taqdim qilmagunimcha bu erdan ketma.

— Mayli, qaytib kelguningga qadar shu erda bo’laman, — dedi U.

19 Gido’n uyiga borib, bitta uloqchani pishirdi, bir tog`ora undan yupqalar tayyorladi. Uloqchaning go’shtini savatga, sho’rvasini esa tovoqqa solib, eman daraxtining tagida o’tirgan Egamizning farishtasiga olib borib, taqdim qildi.

20 Egamizning farishtasi unga dedi:

— Go’sht va yupqalarni olib, mana bu toshning ustiga qo’ygin, sho’rvani esa bularning ustidan quy.

Gido’n aytilganday qildi.

21 Egamizning farishtasi qo’lidagi tayoqning uchini go’sht va yupqalarga tekkizishi bilanoq toshdan olov chiqib go’sht va yupqalarni kuydirib yubordi. So’ng Egamizning farishtasi ko’zdan g`oyib bo’ldi.

22 Shunda Gido’n o’sha odam Egamizning farishtasi ekanligini fahmlab:

— Voy, sho’rim quridi! — dedi. — Yo Egam Rabbiy, men farishtangning yuzini ko’rdim.

23 Egamiz:

— Tinchlan, — dedi. — Qo’rqma, sen o’lmaysan.

24 Gido’n Egamizga atab bir qurbongoh qurib, uning nomini “Egamiz tinchlikdir” deb atadi. Qurbongoh bugunga qadar Abuazar urug`iga qarashli bo’lgan O`frada bor.

25 Xuddi o’sha kuni kechasi Egamiz Gido’nga shunday dedi: “Otangning etti yashar ikkinchi buqasini ol, otang Baalga atab qurdirgan qurbongohni vayron qil. Qurbongoh yonidagi Asheraga atalgan ustunni ham kesib tashla.

26 Shu erdagi qal`aning tepasiga chiqib, Egang Xudoga — Menga atab bir qurbongoh qur. Qurbongoh toshlari bir–birining ustiga tekis terilgan bo’lsin. So’ng o’sha buqani olib, qurbongohda qurbonlik qilib kuydir. O`tin o’rniga kesib tashlangan ustunni ishlat.”

27 Gido’n o’nta xizmatkorini olib, xuddi Egamiz aytganday qildi. Ammo uydagilaridan va shahardagi odamlardan qo’rqqanidan buni kunduz kuni qilmay, kechasi qilgan edi.

28 Shahar aholisi erta bilan saharda turganda Baal qurbongohi vayron bo’lganini, yonidagi Asheraning ustuni kesib tashlanganini va yangi qurilgan qurbongohning ustida buqa qurbonlik qilinganini ko’rishdi.

29 Ular bir–birlaridan: “Buni kim qilgan ekan?” deb so’ray boshladilar. So’rab–surishtirgandan keyin buni Yo’sh o’g`li Gido’n qilganini aniqlashdi.

30 Shunda shahar aholisi Yo’shga:

— O`g`lingni bu erga olib chiq! — dedilar. — Biz uni o’ldiramiz! U Baal qurbongohini buzibdi, qurbongoh yonidagi Asheraning ustunini ham kesib tashlabdi.

31 — Sizlar hali Baalning tarafini olyapsizlarmi?! — deya Yo’sh g`azablangan olomonga do’q urdi. — Uni himoya qilyapsizlarmi? Kim uning tarafini olsa, tong otguncha o’ldiriladi. Agar u xudo bo’lsa, vayron bo’lgan qurbongohi uchun o’zi o’ch olsin.

32 Gido’n Baal qurbongohini buzib tashlagani uchun, odamlar o’sha kundan boshlab Gido’nni Erubbaal deb atay boshladilar. Bu: “Baal o’zi o’ch olsin” deganidir.

33 Midiyonlar, Omolek xalqi va sharqdagi ko’chmanchilar birgalikda Iordan daryosidan o’tib, Yizril vodiysida qarorgoh qurdilar.

34 Egamizning Ruhi Gido’nni qamrab oldi. Gido’n burg`u chalib, Abuazar urug`idan bo’lganlarni o’ziga ergashishga chaqirdi.

35 U butun Manashe hududi bo’ylab choparlar jo’natib, u erdagilarni ham o’z atrofiga yig`di. U Osher, Zabulun va Naftali qabilalariga ham o’z choparlarini yuborgan edi. Ular ham kelib Gido’nga qo’shilishdi.

36 Shunda Gido’n Xudoga dedi: “Isroil xalqini men orqali ozod qilishingni aytgan eding, bunga amin bo’lmoq uchun,

37 mana men titilgan junni xirmonga qo’yaman. Agar ertalab shudring faqatgina junning ustida bo’lib, er qup–quruq bo’lsa, Sen Isroil xalqini men orqali ozod qilishingga ishonaman.”

38 Xuddi shunday bo’ldi. Ertasi kuni Gido’n barvaqt turib, junni olib siqdi, jundan bir kosa suv chiqdi.

39 Shunda Gido’n Xudoga dedi: “Menga qahring kelmasin, Senga yana birgina gapim bor. Iltimos, jun bilan yana bir bor sinov o’tkazay. Bu safar shunaqa qilginki, junning usti qup–quruq, erning usti esa shudring bilan qoplangan bo’lsin.”

40 Shu kechada Xudo xuddi shunday qildi. Junning usti qup–quruq bo’lib, erning usti esa shudring bilan qoplangan edi.

Gido’n Midiyonlarni yakson qiladi

1 Erubbaal, ya`ni Gido’n, jamiki lashkari bilan barvaqt turib, qarorgohini Xaro’d bulog`ining bo’yida joylashtirdi. Midiyonlarning qarorgohi esa ulardan shimolda, Mo’re tepaligining yonidagi vodiyda joylashgan edi.

2 Egamiz Gido’nga dedi: “Sening lashkaring juda ko’p bo’lgani uchun Midiyonlarni qo’llaringga berolmayman. Aks holda, Isroil xalqi, Meni ulug`lamay, g`alabaga o’z kuchimiz bilan erishdik, deb o’ziga bino qo’yadi.

3 Dushmandan qo’rqqanlarga ijozat ber, Gilad tog`ini tark etib, uylariga qaytib ketsinlar.” Shunday qilib, odamlarning yigirma ikki mingtasi qaytib ketib, o’n mingtasi qoldi.

4 Keyin Egamiz Gido’nga dedi: “Qolgan lashkar ham ko’plik qiladi. Ularni suv bo’yiga olib tush, u erda senga ularni ajratib beraman. Men senga, bunisi sen bilan boradi deganim sen bilan boradi, bunisi esa sen bilan bormaydi deganim sen bilan bormaydi.”

5 Gido’n lashkarni suv bo’yiga olib tushdi. Egamiz unga dedi: “Suvni itga o’xshab, yalab ichganlarning hammasini bir tarafga, cho’kkalab ichganlarni esa boshqa tarafga turg`izib qo’y.”

6 Suvni hovuchlab yalaganlarning soni uch yuzta edi. Lashkarning qolganlari esa cho’kkalab suvni ichgandi.

7 Egamiz Gido’nga dedi: “Suvni yalab ichgan uch yuzta odam bilan sizlarni ozod qilib, Midiyonlarni qo’llaringga beraman. Qolganlarni qo’yib yubor, uylariga qaytib ketaverishsin.”

8 Gido’n uch yuzta odamdan boshqa hammasini uylariga qaytarib yubordi. Ammo ketganlarning oziq–ovqatiyu burg`ularini olib qoldi.

Midiyonlarning qarorgohi pastda, vodiyda joylashgan edi.

9 O`sha kuni kechasi Egamiz Gido’nga dedi: “Tur, qarorgohga hujum qil. Men uni sening qo’lingga berdim.

10 Agar qo’rqayotgan bo’lsang, Purax degan xizmatkoringni olib, qarorgohga tush.

11 Midiyonlarning gapini eshitgach, yurak yutib qarorgohga hujum qilasan.” Gido’n Purax ismli xizmatkorini olib pastga, yov qarorgohining etagiga tushdi.

12 Midiyonlar, Omolek xalqi va sharqdagi ko’chmanchilar vodiyda chigirtkaday g`ijillab yotardi. Ularning tuyalari esa dengiz qirg`og`idagi qumday son–sanoqsiz edi.

13 Gido’n yov qarorgohiga etib borganda, bir odam o’zining birodariga tushini aytib berayotganini eshitib qoldi. O`sha odam shunday hikoya qilayotgan edi:

— Men bir tush ko’rdim. Tushimda arpadan pishirilgan qandaydir bir non Midiyon qarorgohiga yumalab kelib, chodirga urilibdi. Chodir esa ag`darilib tushibdi.

14 — Bu aniq Isroil xalqidan bo’lgan Yo’sh o’g`li Gido’nning qilichidir! — dedi birodari. — Xudo Midiyonlarni barcha lashkarlari bilan uning qo’liga bergan ekan–da!

15 Gido’n tush ta`birini eshitgach, Xudoga sajda qildi. Orqaga — Isroil xalqining qarorgohiga qaytib: “Qani, ketdik! Egamiz Midiyon lashkarlarini qo’limizga berdi”, — dedi.

16 Keyin uch yuzta odamni uch qismga bo’lib, har birining qo’liga bittadan burg`u va bo’sh ko’zadan berdi. Ko’zalarning ichida esa bittadan mash`ala bor edi.

17 Gido’n lashkariga shunday dedi:

— Yov qarorgohiga yaqinlashganimda meni yaxshilab kuzatib turinglar. Men nima qilsam, sizlar ham shuni qilinglar.

18 Qarorgohni o’rab olinglar. Men yonimdagilar bilan burg`u chalganimda, sizlar ham burg`u chalib, ovozingiz boricha: “Egamiz va Gido’n uchun olg`a!” deb baqiringlar.

19 Yarim tunda, dushman qarorgohida soqchilar endi almashib bo’lgan paytda, Gido’n yonidagi yuzta odam bilan qarorgohga yaqinlashdi. Ular burg`u chalib, qo’llaridagi ko’zalarni charsillatib sindirdilar.

20 Lashkarning qolgan ikki qismi ham burg`u chalib, ko’zalarni sindirdi. Hammalari o’ng qo’llarida burg`u, chap qo’llarida mash`ala ushlagancha: “Egamiz va Gido’n uchun olg`a!” — deb qichqirdilar.

21 Gido’n odamlarining har biri qarorgoh atrofidagi o’z joyida turardi. Qarorgohdagilar esa sarosima ichida, baqirib qochishardi.

22 Gido’nning uch yuzta odami burg`u chalganda, dushman qarorgohidagi lashkarlar bir–birini o’ldira boshladilar. Bu Egamizning qudrati tufayli sodir bo’ldi. So’ng Midiyon lashkarlari Zariro tomon yugurib, to Bayt–Shittaxgacha, Tabbot yaqinidagi Ovil–Maxla shahrining chegarasigacha qochishdi.

23 Shunda Gido’n Midiyonlarni ta`qib qilish uchun Naftali, Osher va Manashe qabilalarining odamlarini chaqirtirdi.

24 U butun Efrayim qirlari bo’ylab choparlar jo’natib dedi: “Pastga tushib Midiyonlarga qarshi jang qilinglar. Iordan daryosining va Bayt–Borogacha bo’lgan barcha suv oqimlarining kechuv joylarini qo’lga olib, Midiyonlarning o’tishiga yo’l qo’ymanglar.” Efrayim odamlarining hammasi to’planib, Iordan daryosining va Bayt–Borogacha bo’lgan barcha suv oqimlarining kechuv joylarini egallab oldilar.

25 Ular Midiyonlarning ikkita lashkarboshisi Oriv va Zayovni Iordanning sharqiy qirg`og`igacha ta`qib qilib, qo’lga olishdi. Orivni bir qoyaning oldida, Zayovni esa uzum siqish chuqurining oldida o’ldirishdi. Keyinchalik bu joylar Oriv qoyasi va Zayov chuquri deb ataladigan bo’ldi. So’ng Midiyonlarni ta`qib qilishda davom etib, Oriv va Zayovning boshlarini Gido’nga olib borishdi.

Gido’n Midiyon shohlarini qo’lga oladi

1 Efrayim qabilasi Gido’nga:

— Nega bunday qilding? Midiyonlarga qarshi jang qilgani chiqqaningda nega bizni chaqirmading? — deya u bilan qattiq janjallashdilar.

2 Gido’n esa ularga dedi:

— Men qilgan ishim bilan sizlarga teng kelarmidim?! Efrayimdagi uzum qoldiqlari kichkinagina bir qavmimning jami hosilidan a`lo–ku!

3 Sizlar Xudoning qudrati bilan Midiyon lashkarboshilari Oriv va Zayovni qo’lga olgan bo’lsangiz, o’z ishlarim bilan sizlarga teng kelarmidim?!

U bu gaplarni aytgandan keyin, ular jahldan tushdilar.

4 Gido’n uch yuzta odami bilan Iordan daryosiga kelib narigi qirg`oqqa o’tib oldi. Ular holdan toygan bo’lsalar–da, dushmanning ketidan quvib ketayotgan edilar.

5 Gido’n Suxot shahri aholisiga murojaat qilib:

— Ey xaloyiq, marhamat qilib odamlarimga ozgina non beringlar, ular holdan toyganlar. Biz Midiyon shohlari Zevax va Zalmunoning ketidan quvib ketyapmiz, — dedi.

6 Ammo Suxot boshliqlari shunday javob berishdi:

— Zevax va Zalmunoni qo’lga olgan bo’lsang ekan, lashkaringga non bersak.

7 — Juda soz! — dedi Gido’n. — Zevax va Zalmunoni Egamiz mening qo’limga bergandan so’ng, sizlarni cho’ldagi yantoq va chaqir tikanaklar bilan savalab, teringizni shilib olaman.

8 Gido’n u erdan Paniyol shahriga yo’l oldi. U erdagilarga ham xuddi shunday iltimos bilan murojaat qildi. Suxot aholisi qanday javob bergan bo’lsa, Paniyol aholisi ham xuddi shunday javob berdi.

9 Gido’n Paniyol aholisiga dedi:

— G`olib bo’lib qaytib kelganimdan so’ng bu minorani er bilan yakson qilaman.

10 O`sha paytda Zevax va Zalmuno o’z lashkarlari bilan Karxorda turgan edilar. Sharqdagi ko’chmanchilarning 120.000 nafar sipohi halok bo’lib, 15.000 tachasi qolgandi.

11 Gido’n Navah va Yohboxoning sharq tomonidagi karvon yo’li bo’ylab borib, dushmanni g`aflatda qoldirib hujum qildi.

12 Zevax va Zalmuno qochishdi, Gido’n esa ularning ketidan quvib ketdi. Ikki Midiyon shohini qo’lga olib, butun dushman lashkarini sarosimaga soldi.

13 Yo’sh o’g`li Gido’n jangdan qaytib, Xares dovoni tomon ketayotganda,

14 Suxotlik bir yigitchani ushlab olib, so’roqqa tutdi. Yigitcha Suxot shahrining etmish ettita boshliq va oqsoqolini nomma–nom aytib berdi.

15 So’ng Gido’n Suxot aholisining oldiga borib dedi:

— Eslaringdami meni masxara qilib, Zevax va Zalmunoni qo’lga olganmidingki, biz holdan toygan lashkaringga non bersak, deb aytganlaring? Mana o’sha Zevax va Zalmuno.

16 Gido’n yantoq va chaqir tikanaklarni olib, Suxot boshliqlarining ta`zirini berdi.

17 Paniyoldagi minorani ham vayron qilib, shaharning barcha erkaklarini qirib tashladi.

18 So’ng Zevax va Zalmunoga yuzlanib:

— Sizlar Tovur shahrida o’ldirgan odamlar qanday edi? — deb so’radi.

— Ular senga o’xshagan, ko’rinishlari shoh o’g`illariday savlatli edi, — deya javob berishdi ular.

19 — Ular mening jigarlarim edi–ku! — deya xitob qildi Gido’n. — Biz bir qorindan talashib tushgan edik. Xudo shohid! Ularni o’ldirmaganlaringda, men ham jonlaringni saqlab qolgan bo’lardim.

20 So’ng to’ng`ich o’g`li Eterga:

— Bor, ularni o’ldir! — dedi.

Ammo bola qo’rqqanidan qilichini ham chiqarmadi, chunki u hali yosh edi.

21 Shunda Zevax va Zalmuno:

— Erkak bo’lsang, o’zing kelib bizni o’ldir, — dedilar.

Gido’n Zevax va Zalmunoni o’ldirib, tuyalarining bo’ynidagi shohona bezaklarini oldi.

22 Bo’lib o’tgan voqealardan so’ng Isroil xalqi Gido’nning oldiga kelib:

— Sen bizni Midiyonlarning qo’lidan qutqarding, endi o’zing, o’g`illaring va nabiralaring bizga hukmdor bo’linglar, — deyishdi.

23 — Men sizlarga hukmdor bo’lmayman, — dedi Gido’n, — o’g`lim ham hukmdoringiz bo’lmaydi. Egamning O`zi sizlarga hukmronlik qilsin.

24 Keyin davom etib:

— Sizlardan bir narsa so’ramoqchiman, — dedi. — O`ljalaringdan bittadan tilla zirak bersangizlar.

Midiyonlar ham, Ismoil avlodi singari, tilla ziraklar taqib yurishardi.

25 — Jonimiz bilan, — deb javob berdi Isroil xalqi.

So’ng bir kiyim yoyib, har biri o’lja qilib olgan tilla zirakdan o’sha kiyim ustiga tashladi.

26 Tilla ziraklarning o’lchovi bir puddan ortiq oltin chiqdi. Midiyon shohlari kiygan safsar liboslar, taqqan yarim oy shaklidagi va shokilali bezaklar hamda tuyalarining bo’ynidagi tilla zanjirlar hisobga kiritilmagandi.

27 Gido’n o’sha oltindan bir haykal yasab, uni o’z shahri O`fraga o’rnatib qo’ydi. Butun Isroil xalqi Xudoga bevafolik qilib, o’sha erdagi haykalga sig`ina boshladi. Bu haykal Gido’n va uning oilasi uchun tuzoq bo’lib qoldi.

28 Shunday qilib, Midiyonlar mag`lub bo’ldilar. Ular Isroil xalqiga qarshi bosh ko’tarishga qayta jur`at etmadilar. Gido’n paytida yurtda qirq yil tinchlik barqaror bo’ldi.

Gido’nning o’limi

29 Yo’sh o’g`li Gido’n uyiga qaytib ketdi.

30 Uning etmishta o’g`li bor edi, chunki xotinlari nihoyatda ko’p edi.31 Shakam shahridagi cho’risi ham Gido’nga bir o’g`il tug`ib berdi. Gido’n unga Abumalek deb ism qo’ydi.

32 Gido’n ulug` yoshga kirib olamdan o’tdi va O`fra shahridagi otasi Yo’shning xilxonasiga dafn etildi. Bu shahar Abuazar urug`iga qarashli edi.

33 Gido’n olamdan ko’z yumishi bilanoq, Isroil xalqi yana Xudoga bevafolik qilib, Baalning tasvirlariga sig`ina boshladi, ular Baal–Beritni o’zlariga xudo qildilar.

34 Ularni atrofdagi dushmanlardan xalos qilgan Egasi Xudoni eslaridan chiqardilar.

35 Erubbaal, ya`ni Gido’n, Isroil xalqi uchun qilgan shuncha yaxshiliklariga qaramay, Isroil xalqi uning xonadoniga sodiq qolmadi.

Abumalek

1 Gido’n o’g`li Abumalek Shakam shahriga — tog`alarining oldiga borib, barcha urug`–aymoqlariga shunday dedi:

2 — Shakam beklarining huzuriga boringlar, ularga: “Ustingizdan Gido’nning etmishta o’g`li hukmronlik qilganidan ko’ra, bittasi hukmronlik qilgani yaxshi emasmi?” deb aytinglar. Men sizlarning jigaringiz ekanimni ham eslaringdan chiqarmanglar.

3 Tog`alari Abumalekning manfaatini ko’zlab, bu so’zlarni Shakam beklariga etkazdilar. Shakam beklari esa: “Har qalay Abumalek qarindoshimiz”, deya uning tarafdorlari bo’ldilar.

4 Shakam beklari unga Baal–Berit uyidagi etmish bo’lak kumushni berdilar. Abumalek esa bu kumushga yaramas odamlarni yolladi.

5 U O`fraga — otasining uyiga borib, etmishta o’gay aka–ukasini bir tosh ustida qatl qildi. Ammo Gido’nning kenja o’g`li Yo’tom bekinib, tirik qoldi.

6 So’ng Shakam beklari va Bayt–Milloda yashovchilar Shakamdagi muqaddas eman daraxtining oldiga borib, u erda Abumalekni taxtga ko’tarishdi.

7 Yo’tom buni eshitgach, Garizim tog`ining tepasiga chiqib xitob qildi:

“Ey Shakam beklari, gapimni eshitinglar, shunda Xudo ham sizlarni eshitgay!

8 Bir zamonda daraxtlar o’zlariga shoh tanlamoqchi bo’lishibdi. Ular zaytun daraxtiga:

— Shohimiz bo’l, — deyishibdi.

9 Zaytun daraxti ularga shunday javob beribdi:

— Xudolar va bandalar sharafiga ishlatiladigan moyimni bermay qo’yib, daraxtlar uzra shoxlarimni silkitib turaymi?!

10 Shunda daraxtlar anjirga:

— Sen kelib, shohimiz bo’la qol, — deb aytishibdi.

11 Anjir daraxti ham shunday javob beribdi:

— Iye, shirin va lazzatli mevalarimni tugmay, daraxtlar uzra shoxlarimni silkitib turaymi?!

12 So’ng daraxtlar tokka:

— Bizga sen hukmronlik qila qol, — deyishibdi.

13 Tok ham javob berib shunday debdi:

— Xudolar va bandalar dimog`ini chog` qiladigan sharobimni bermay qo’yib, daraxtlar uzra novdalarimni silkitib turaymi?!

14 Oxiri daraxtlarning barchasi yantoqqa deyishibdi:

— Sen kelib, bizga hukmronlik qilgin.

15 Yantoq esa daraxtlarga:

— Agar meni sidqidildan shohlikka ko’tarayotgan bo’lsangizlar, kelib soyamda panoh topinglar, aks holda, tikanlarimdan chiqqan olov avj olib, hatto Lubnondagi sadrlarni ham kuydirib tashlaydi! — deb javob beribdi.

16 Shu tariqa sizlar ham Abumalekni taxtga sidqidildan, vijdonan ko’tardingizmi?! Gido’n va uning xonadoniga nisbatan to’g`ri ish tutdingizmi?! Qilmishlaringiz otamning sizlar uchun qilgan ezgu ishlariga loyiq ekanmi?!

17 Otam jonini ayamay sizlar uchun jang qilgan edi, sizlarni Midiyonlarning qo’lidan qutqargan edi.

18 Sizlar esa otamning xonadoniga qarshi chiqib, uning etmish nafar o’g`lini bir toshning ustida qatl qildingizlar. Cho’risi tuqqan Abumalekni esa qarindoshingiz bo’lgani uchun Shakam beklarining ustidan shoh qilib tayinladingizlar.

19 Agar bugun Gido’n xonadoniga nisbatan vijdonan ish tutgan bo’lsangiz, Abumalekdan mamnun bo’lib shodlaning, u ham sizlardan mamnun bo’lib shodlansin.

20 Aks holda, Abumalekdan olov chiqib, Shakam va Bayt–Millo beklarini yamlab yuborsin. Shakam va Bayt–Millo beklaridan ham olov chiqib, Abumalekni kuydirib yo’q qilsin.”

21 So’ng Yo’tom Abumalekdan qo’rqqanidan Ber hududiga qochib qoldi.

22 Abumalek uch yil Isroilda hukmronlik qildi.

23 Xudo esa Abumalek va Shakam beklari orasida nizo chiqarish uchun bir ruh yubordi. Shuning uchun Shakam beklari Abumalekka xoinlik qilishdi.

24 Bu hodisa Gido’nning etmishta o’g`lini o’ldirgan Abumalekdan va uning bu jinoyatini qo’llab turgan Shakam beklaridan qasos olinishining daragi edi.

25 Shunday qilib, Shakam beklari Abumalekka qarshi tog`larning tepalarida, pistirmalarda odamlarini o’tirg`izib qo’yishgandi. Ular o’tgan–ketganlarni talab, bor–yo’g`ini tortib olishardi. Abumalek bundan xabar topdi.

26 Gal ismli bir odam o’z og`a–inilari bilan Shakamga ko’chib keldi. U Shakam beklarining ishonchini qozondi. Gal Evid degan odamning o’g`li edi.

27 Shakamliklar dalaga chiqib, uzumzorlaridan uzum terishdi, uni ezib sharob tayyorlashdi, so’ng ziyofat qilishdi. Ular xudosining uyida o’tirib, ziyofat qilishar ekan, eb–ichib Abumalekni mazax qilishdi:

28 “Abumalek kim bo’libdiki, biz, Shakamliklar, unga xizmat qilsak? — shang`illab gapini boshladi Gal. — Padari buzrukvorimiz Xamo’r bu shaharga asos solgan edi. Shunday ekan, Xamo’r naslidan bo’lgan bironta odam bizga hukmronlik qilishi kerak. Abumalek esa etti yot begona bo’lgan Gido’nning o’g`li–ku! Nega biz uning va hokimi Zabulning oldida bosh egishimiz kerak ekan?

29 Agar bu odamlar qo’lim ostida bo’lganda edi, Abumalekni o’zim yo’q qilardim! Unga, lashkaringni ko’paytirib, jangga chiq, degan bo’lardim.”

30 Shahar hokimi Zabul Galning bu so’zlarini eshitgach, g`azabi alanga oldi.

31 U bildirmay Abumalekning oldiga chopar jo’natib dedi: “Qarang, Evid o’g`li Gal butun urug`i bilan Shakamga kelib, shaharni sizga qarshi qo’zg`atmoqda.

32 Shuning uchun yarim tunda lashkaringiz bilan yo’lga tushib, dalalarda yashirining.

33 Ertasiga saharda turib, shaharga qo’qqisdan hujum qiling. Gal qo’shinlari bilan sizlarga qarshi chiqqanda qo’lingizdan kelganicha ular bilan olishing.”

34 Shunday qilib, Abumalek lashkari bilan yarim tunda yo’lga tushdi. Ular to’rt qismga bo’linib Shakam yaqinida pisib yotishdi.

35 Gal chiqib shahar darvozasida turganda, Abumalek bir qism lashkari bilan qirlar orqasidan chiqib keldi.

36 Gal ularni ko’rgach, Zabulga dedi:

— Qarang! Qirlardan odamlar tushib kelmoqda!

— Qo’ysang–chi, — dedi Zabul. — Qirlar soyalari ko’zingga odamlar bo’lib ko’rinyapti.

37 — Qarang, qirlardan odamlar pastga tushib kelishyapti, boshqa bir qismi esa folbinlarning daraxti tomonidan yaqinlashyapti, — dedi yana Gal.

38 — Katta ketib: “Abumalek kim bo’pti biz unga xizmat qilsak?” deb gapirgan sen emasmiding?! — dedi shunda Zabul, — sen mana shu lashkarni mazax qilgan eding–ku. Qani, bo’l, endi chiqib ular bilan jang qil.

39 Shakam beklari Gal boshchiligida chiqib, Abumalekka qarshi jang qilishdi.

40 Abumalek Galni quvib ketdi, ammo Gal qochib qoldi. O`sha kuni Shakam sipohlarining ko’plari halok bo’ldi, butun jang maydoni to shahar darvozasigacha jasadlarga to’ldi.

41 Abumalek Armaxda o’rnashdi, Zabul esa Galni barcha qarindoshlari bilan Shakamdan quvib yubordi. Ular endi Shakamda yashay olmas edilar.

42 Ertasi kuni Shakamliklar yumushlarini bajarmoq uchun dalalarga chiqmoqchi ekanligidan Abumalek xabardor bo’ldi.

43 U lashkarini uch qismga bo’ldi. Lashkar dalalardagi qirlarda pisib yotdi. Abumalek shahardan chiqib kelayotgan odamlarni ko’rib, lashkari bilan ularga hamla qildi.

44 Lashkarning bir qismi Abumalek boshchiligida shahar darvozasini qo’lga kiritdi. Ular shahar darvozasi oldidan siljimadilar. Lashkarning qolgan ikki qismi esa daladagi odamlarga hujum qilib, ularni qirib tashladi.

45 O`sha kuni Abumalek kun bo’yi shaharga qarshi jang qildi. Oxiri shaharni qo’lga oldi. U erdagi hamma odamni qatl qildi. Shaharni esa vayron qilib, ustidan tuz sochib tashladi.

46 Shakam qal`asining beklari buni eshitgach, o’sha erdagi Baal–Berit uyining qo’rg`oniga kirib, bekinib oldilar.

47 Beklarning hammasi qo’rg`onda ekanligidan xabardor bo’lgan Abumalek

48 lashkari bilan Zalmon tog`ining tepasiga chiqdi. Qo’lidagi bolta bilan bir bog`lam o’tin kesib, orqasiga ortib oldi. So’ng lashkariga: “Qani, sizlar ham xuddi shunday qilinglar”, deb buyurdi.

49 Sipohlarning har biri bir bog`lamdan o’tin kesib oldi. Ular Abumalekka ergashib o’tinlarni qo’rg`onning atrofiga terib chiqdilar, so’ng qal`aga o’t qo’ydilar. Qal`adagi hamma odamlar halok bo’ldi. U erda mingtacha ayol va erkak kishi bor edi.

50 Shundan so’ng Abumalek Tavoz shahriga yo’l oldi. Shaharni qamal qilib, qo’lga kiritdi.

51 Ammo shaharning ichida juda baland bir qo’rg`on bor edi. Shahardagi ayolu erkaklar, hamma shahar beklari o’sha qo’rg`on ichiga qochib kirishdi. Ular eshiklarni tambalab, tomga chiqib olishdi.

52 Abumalek qo’rg`ondagilarga qarshi jang qildi, unga o’t qo’ymoqchi bo’lib, yoniga bordi.

53 Shu payt bir ayol tepadan tegirmon toshini uloqtirib, Abumalekning boshini yorib yubordi.

54 Jon talvasasida Abumalek qurolbardorini yoniga chaqirib:

— Bo’l, qilichingni sug`urib meni o’ldir, — dedi, — yana odamlar: “Uni ayol kishi o’ldirdi”, deb yurishmasin.

Shunda yigit qilich suqib, Abumalekni o’ldirdi.

55 Odamlar Abumalekning o’lganini ko’rib uylariga tarqalib ketishdi.

56 Otasiga xiyonat qilib, etmishta aka–ukasini o’ldirgan Abumalekni Xudo shu yo’sinda jazolagan edi.

57 Shuningdek, Shakamliklarning ham qilgan qabihliklari uchun ta`zirini bergan edi. Ular Gido’n o’g`li Yo’tomning qarg`ishiga yo’liqdilar.

To’lo

1 Abumalekning o’limidan so’ng Puvax o’g`li To’lo Isroil xalqini dushmanlardan ozod qildi. U Issaxor qabilasidan bo’lgan Do’do’ning nabirasi bo’lib, Efrayim qirlaridagi Shomir shahrida istiqomat qilardi.

2 U Isroil xalqiga yigirma uch yil davomida hakam bo’lib xizmat qildi. So’ngra olamdan ko’z yumib, Shomirda dafn qilindi.

Yovir

3 Undan keyin Giladlik Yovir hakam bo’ldi. U yigirma ikki yil davomida Isroilga rahnamolik qildi.

4 Uning o’ttizta o’g`li bor edi. Ular o’ttizta eshakni minishar va Gilad o’lkasidagi o’ttizta shaharga egalik qilishardi. Bu shaharlar bugunga qadar Yovir shaharlari deb ataladi.

5 Yovir olamdan o’tib, Kamonda dafn qilindi.

Yiftox

6 Isroil xalqi yana Egamizning oldida qabihliklar qilib, Baal va Ashtaretning tasvirlariga sig`inish bilan bir qatorda, Oram, Sidon, Mo’ab, Ommon va Filist xalqlarining xudolariga sajda qildi. Egamizdan yuz o’girib, Unga sajda qilmay qo’ydi.

7 Bundan nihoyatda g`azablangan Egamiz Isroil xalqini Filist va Ommon xalqlarining qo’liga berdi.

8 O`sha yili ular Isroil xalqiga zulm qilib, rosa ezdilar. Iordanning sharqida, ya`ni Gilad o’lkasida istiqomat qilgan Isroil xalqiga ular o’n sakkiz yil davomida zulmini o’tkazib keldilar. Ilgarilari bu erlar Amor xalqiga tegishli edi.

9 Shunisi etmaganday, Ommon xalqi Yahudo, Benyamin va Efrayim qabilalariga ham hujum qilmoqchi bo’lib, Iordan daryosining narigi qirg`og`iga o’tib olgan edi.

Bundan qattiq tashvishga tushgan10 Isroil xalqi:

— Biz gunoh qildik! — deya Egamizga faryod qildi. — Biz o’z Xudoyimizdan yuz o’girib, Baalning tasvirlariga sig`indik.

11 Egamiz esa ularga shunday dedi:

— Men sizlarni Misr, Amor, Ommon va Filist xalqlarining zulmidan qutqardim.

12 Sidonliklarning, Omolek va Moyun xalqlarining jabru zulmidan nolib, Menga yolvorganingizda, sizlarga najot berdim.

13 Shunga qaramay, sizlar Mendan yuz o’girib, boshqa xudolarga sig`indingizlar. Bo’ldi, etar! Endi sizlarni qutqarmayman!

14 Borib, o’zlaringiz tanlab olgan xudolaringizga iltijo qilinglar. Qiynalganingizda ular sizlarga najot berishsin.

15 — Biz gunoh qildik! Bizga xohlaganingni qil, ammo bugun bizni dushmanlarimizdan qutqargin, — deya o’tindi Isroil xalqi Egamizdan.

16 Shunday qilib, ular begona xudolarning tasvirlarini yo’q qilib, Egamizga sajda qildilar. Isroil xalqining chekkan azob–uqubatlarini ko’rgan Egamiz ularga nihoyatda achindi.

17 Ommon xalqi odamlarini jangga safarbar qilib, qarorgohini Gilad o’lkasida joylashtirdi. Isroil xalqi esa to’planib, qarorgohini Mispaxda joylashtirdi.

18 Isroil qabilalarining rahnamolari: “Ommon xalqiga kim birinchi bo’lib hujum qilar ekan?” — deya bir–birlariga qarab olishdi. So’ng: “Jangni boshqargan odam Giladga hokim bo’ladi” degan qarorga kelishdi.

1 Giladlik Yiftox dovyurak jangchi edi. Uning otasi Gilad, onasi esa fohisha bir ayol edi.

2 Giladning xotini ham unga o’g`illar tug`ib bergan edi. Ular ulg`aygach, Yiftoxga: “Otamizdan qolgan merosga sening hech qanday haqing yo’q! Bor, yo’qol! Sen boshqa ayolning bolasisan”, deya haydagan edilar.

3 Yiftox aka–ukalaridan qochib, Tov yurtiga borgan edi. O`sha erda o’rnashib olganidan so’ng, atrofiga yaramas odamlarni to’plab, bosqinchilik qila boshlagan edi.

4 Oradan ma`lum vaqt o’tgach, Ommon xalqi Isroil xalqiga hujum qildi.5 Ommon xalqi Isroil xalqiga hujum qilganda, Gilad oqsoqollari Yiftoxni olib kelgani Tov yurtiga jo’nadilar.

6 Ular Yiftoxga:

— Biz bilan yura qol, — dedilar. — Ommon xalqi bilan jang qilganimizda bizga rahnamolik qilgin.

7 — Sizlar meni mensimay otamning uyidan haydagan edingiz–ku! — deya zarda qildi ularga Yiftox. — Nima uchun endi boshingizga kulfat tushganda mening oldimga keldingizlar?

8 — Bo’lar ish bo’ldi endi, — deyishdi Gilad oqsoqollari. — Biz sening oldingga bosh egib keldik, biz bilan borib Ommon xalqiga qarshi jang qil, Giladliklarga o’zing bosh bo’l.

9 Yiftox Gilad oqsoqollariga shunday dedi:

— Xo’p, mayli, sizlarga qo’shilib, Ommon xalqiga qarshi jang qildim ham deylik. Bordi–yu, Egam dushmanlarni qo’limga bersa, men sizlarga hukmronlik qilaman.

10 Gilad oqsoqollari esa Yiftoxni ishontirib:

— Xudo shohid, hammasi aytganingday bo’ladi, — dedilar.

11 Yiftox Gilad oqsoqollari bilan ketdi. Xalq uni hokim va lashkarboshi qilib tayinladi. Yiftox esa qo’ygan shartlarini Mispaxda Egamizning huzurida qayd qildi.

12 Yiftox Ommon shohiga choparlarni yuborib dedi: “Oramizda nima bo’lib o’tgan ediki, sen mening yurtimga jang qilib kelding?”

13 Ommon shohi Yiftox choparlariga shunday javob berdi: “Isroil xalqi Misrdan chiqib kelganda, janubdagi Arnon soyligidan to shimoldagi Yavoq daryosigacha va g`arbdagi Iordan daryosigacha bo’lgan hamma erlarimni tortib olgan edi. Borib Yiftoxga aytinglar, erlarimni menga tinchgina qaytarib bersin.”

14 Yiftox yana choparlarini Ommon shohiga yuborib

15 dedi:

“Isroil xalqi na Mo’ab, na Ommon erlarini tortib olgan.

16 Ular Misrdan chiqqandan keyin, Qizil dengiz tomon sahrodan yurib, Kadeshga kelgan edilar.

17 Shunda Edom shohi huzuriga elchilar jo’natib, Edom yurti orqali o’tib ketishga ijozat so’radilar. Ammo Edom shohi quloq solmadi. Ular Mo’ab shohidan ham ijozat so’radilar, biroq u ham rozi bo’lmagandan keyin, Kadeshda qoldilar.

18 Keyin ular sahroga yo’l olib, Edom va Mo’ab yurtlarini aylanib o’tdilar. Mo’ab hududining sharqiy chegarasi bo’ylab yurib, qarorgohni Arnon soyligining narigi qirg`og`ida qurdilar. Arnon soyligi Mo’abning chegarasi bo’lgani uchun, ular daryodan o’tmadilar, Mo’ab yurtiga oyoqlarini ham bosmadilar.

19 So’ng elchilarini Xashbonda hukmronlik qilgan Amor xalqining shohi Sixo’n oldiga yuborib, hududingizdan yurtimizga o’tib ketaylik, deb ijozat so’radilar.

20 Ammo shoh Sixo’n rozi bo’lmadi. U barcha odamlarini yig`di–da, qarorgohini Yaxazda joylashtirib, Isroil xalqiga hujum qildi.

21 Ammo Isroil xalqining Xudosi — Egamiz Sixo’nni barcha odamlari bilan Isroil xalqining qo’liga berdi. Shuning uchun Isroil xalqi o’sha yurtda istiqomat qilgan Amor xalqining barcha erlarini qo’lga kiritdi.

22 Ular Arnondan Yavoqqacha, sahrodan Iordangacha bo’lgan Amor xalqining barcha erlariga ega bo’ldilar.

23 Isroil xalqining Xudosi — Egamizning O`zi bu erlarni Amor xalqidan tortib olib, O`zining xalqi Isroilga berdi. Shunday ekan, ularni qaytarib olishga sening hech qanday haqing yo’q.

24 Undan ko’ra, xudoying Xamo’sh bergan narsalarga egalik qil! Biz esa Egamiz Xudo bizga bergan hamma narsaga egalik qilamiz!

25 Nima, sening Zippur o’g`li Boloqdan ortiq joying bormidi?! U Mo’ab shohi bo’la turib, Isroil xalqi bilan biron marta ham tortishgan emas. Biron marta ham bizga qarshi jang qilgan emas.

26 Isroil xalqi uch yuz yildan beri Arnon soyligining bo’yidagi shaharlarda, Xashbon, Aror va ularning atrofidagi qishloqlarda yashab kelmoqda. Nima uchun shu paytgacha o’sha erlarni qaytarib olmading?!

27 Men senga hech qanday yomonlik qilmadim, sen esa menga qarshi jang qilmoqchi bo’lib noto’g`ri ish qilyapsan. Xudoga soldim, Uning O`zi bugun kim haq, kim nohaq ekanini ko’rsatsin.”

28 Ammo Ommon shohi Yiftoxning so’zlarini eshitishni ham xohlamadi.

29 Egamizning Ruhi Yiftoxni qamrab oldi. Yiftox Gilad va Manashe erlaridan o’tib, Giladdagi Mispax shahriga etib bordi. U erdan yo’lida davom etib, Ommon yurti tomon yurdi.

30 So’ng qasam ichib, Egamizga dedi: “Agar jangda Ommon xalqini engishimga yordam bersang,

31 uyimga eson–omon qaytib borganimdan so’ng meni qarshilab chiqqan birinchi tirik jonni Senga qurbonlik qilib kuydiraman.”

32 Yiftox lashkari bilan Ommon xalqining ustiga bostirib borib, jang qildi. Egamiz Ommon xalqini Yiftoxga taslim qildi.

33 Yiftox Arordan Minnit atrofigacha bo’lgan yigirmata shaharni va Ovil–Karomgacha bo’lgan barcha qishloqlarni vayron qildi. Katta talafot ko’rgan Ommon xalqi Isroil xalqiga bo’ysundi.

Yiftoxning qizi

34 Yiftox Mispaxdagi o’z uyiga qaytib kelganda, qizi childirma chalib o’ynaganicha, uni qarshilab chiqdi. Bu qiz uning yolg`iz farzandi edi.

35 Yiftox uni ko’rgach, qayg`u–alamdan kiyimlarini yirtib:

— Voy qizim! Nima qilib qo’yding?! — dedi. — Yurak–bag`rimni qon qilding–ku! Men Egamizga qasam ichgan edim, endi so’zimni qaytib ololmayman!

36 — Otajon, — dedi qizi, — Egamizga so’z bergan bo’lsangiz, zinhor so’zingizdan qaytmang, chunki Egamiz sizga dushmaningiz — Ommon xalqi ustidan g`alaba berdi.

37 Mening esa birgina tilagim bor. Menga ikki oy muhlat bersangiz, men dugonalarim bilan toqqa chiqib, u erda yoshligim xazon bo’lganidan qayg`uray. Chunki men endi hech qachon turmushga chiqmayman.

38 Yiftox unga ijozat berib, ikki oyga toqqa jo’natib yubordi. Qiz dugonalari bilan toqqa chiqib, qayg`urib yig`ladi.

39 Ikki oy o’tgach, otasining yoniga qaytib keldi. Yiftox Egamizga bergan va`dasiga vafo qildi. Qiz bokira edi.

Shundan keyin Isroilda bir odat paydo bo’ldi:

40 har yili Isroil qizlari tog`larga chiqib, to’rt kun davomida Giladlik Yiftoxning qizi uchun motam tutadigan bo’lishdi.

Efrayim qabilasi va Yiftox

1 Efrayim qabilasi lashkarini to’plab, Iordan daryosining narigi qirg`og`idagi Zofunga o’tib Yiftoxga do’q qildi:

— Nega sen Ommon xalqiga qarshi jang qilganingda bizni ham chaqirmading? Shu qilganing uchun biz seni uyingga qo’shib yondirib yuboramiz!

2 — Men sizlarni yordamga chaqirgan edim–ku, — dedi Yiftox. — O`shanda, bizga jabr–zulm o’tkazgan Ommon xalqi bilan qattiq janjallashib qolganimda, o’zingiz menga yordam bermadingiz–ku!

3 Sizlar menga yordam bermasligingizni bila turib, jonimni xatar ostiga qo’ydim–da, Ommon xalqining ustiga bostirib borib hujum qildim. Egamiz esa ularni mening qo’limga berdi. Nima uchun endi sizlar kelib menga qarshi urush qilmoqchisizlar?!

4 Efrayim qabilasidan bo’lganlar Gilad avlodini haqoratlab: “Giladliklar kim bo’libdi?! Ular bor–yo’g`i Efrayim qochoqlari–ku, ular hatto Efrayim va Manashe erlarida yashab yurishibdi”, deb aytgan edilar. Shuning uchun Yiftox Gilad avlodidan bo’lgan barcha erkaklarni yig`ib, Efrayim qabilasi bilan jang qildi. Efrayim qabilasi bu jangda mag`lub bo’ldi.

5 Efrayim qabilasining omon qolgan jangchilarini qo’lga tushirish uchun Yiftox Iordan daryosining kechuv joylariga soqchilarni qo’ydi. Qachonki Efrayim qochoqlaridan biri kelib: “O`tib ketay”, deb ruxsat so’raganda, soqchilar: “Mabodo Efrayim qabilasidanmasmisan?” deya savol berishardi. Qochoq: “Yo’q”, deb javob bergach,

6 ular unga: “Unday bo’lsa, Shibbolet, degin”, deyishar edi. O`sha odam: “Sibbolet”, deb aytar edi, chunki Efrayim qabilasidagilar “Shibbolet” so’zini to’g`ri talaffuz qila olmas edilar. “Sibbolet” degan odamni soqchilar Iordan kechuv joyining o’zidayoq o’ldirishardi. O`sha kuni Efrayim qabilasidan qirq ikki ming nafar odam halok bo’ldi.

7 Giladlik Yiftox olti yil Isroil xalqiga hakam bo’ldi. So’ng olamdan ko’z yumib, Gilad o’lkasidagi shaharlarning birida dafn qilindi.

Ibsan, Elo’n va Abdo’n

8 Undan keyin Isroil xalqiga Baytlahmlik Ibsan hakam bo’ldi.

9 Uning o’ttiz o’g`li bilan o’ttiz qizi bor edi. U qizlarini urug`idan tashqariga uzatib, o’g`illariga kelinlarni ham boshqa urug`lardan olib bergandi. Ibsan etti yil Isroil xalqiga hakam bo’ldi.

10 So’ng olamdan o’tib, Baytlahmda dafn qilindi.

11 Undan keyin Zabulun qabilasidan bo’lgan Elo’n ismli bir kishi hakam bo’ldi. U o’n yil davomida Isroilga rahnamolik qildi.

12 Elo’n olamdan ko’z yumdi va Zabulun hududidagi Oyjavlonda dafn qilindi.

13 Undan keyin Piratonlik Xilliyolning o’g`li Abdo’n hakam bo’ldi.

14 Uning qirqta o’g`li va o’ttizta o’g`il nabirasi bor edi. Ular etmishta eshakni minib yurishardi. Abdo’n sakkiz yil Isroil xalqiga hakam bo’ldi.

15 So’ng Abdo’n ham olamdan o’tdi va Efrayim qirlaridagi ona shahri Piratonda dafn etildi. Ilgarilari o’sha joylar Omolek xalqiga tegishli bo’lgan.

Shimsho’nning tug`ilishi

1 Isroil xalqi yana Egamizning oldida qabih ishlar qilgani uchun, Egamiz ularni qirq yilga Filist xalqining qo’liga berdi.

2 O`sha zamonda Zoroxlik bir odam bor edi. U Dan qabilasidan bo’lib, ismi Monuvax edi. Uning xotini bepusht bo’lib, farzandi yo’q edi.

3 Bir kuni Egamizning farishtasi ayolga zohir bo’lib shunday dedi: “Sen shu paytgacha bola ko’rishga ojiz eding, ammo ko’p o’tmay sen homilador bo’lib, o’g`il tug`asan.

4 Sharob va o’tkir ichimliklarni endi icha ko’rma, harom narsani ham ema,

5 chunki sen homilador bo’lib, o’g`il ko’rasan. Bola tug`ilishi bilanoq Xudoga nazr qilingay, shuning uchun bolaning boshiga ustara tegmasin. Isroilni Filistlarning qo’lidan ozod qilishni boshlaydigan o’shadir.”

6 Keyin ayol erining oldiga borib dedi: “Oldimga Xudoning bir odami keldi, uning ko’rinishi xuddi Xudoning farishtasiga o’xshagan juda qo’rqinchli edi. Uning qaerdan kelganini so’ramabman. O`zi ham menga ismini aytmadi.

7 Uning gapiga qaraganda, men homilador bo’lib, o’g`il ko’rar ekanman. Bola tug`ilishi bilanoq bir umrga Xudoga nazr qilinar ekan, shuning uchun men sharobni ham, o’tkir ichimlikni ham, harom narsani ham og`zimga olishim mumkin emas ekan.”

8 “Yo Rabbiy, — deya Egamizga yolvordi Monuvax, — o’sha odamingni yana oldimizga yuborishingni iltijo qilib so’rayman. U kelib, bo’lajak o’g`limizga nima qilishimiz kerakligini o’rgatib ketsin.”

9 Monuvaxning ibodati ijobat bo’ldi. Ayol dalada o’tirgan bir paytda Xudoning farishtasi yana ayolning oldiga keldi. Ammo o’sha paytda Monuvax u erda yo’q edi.

10 Ayol shoshib–pishib erining oldiga yugurdi–da: “Tunov kun oldimga kelgan odam yana menga zohir bo’ldi!” — deb aytdi.

11 Monuvax turib xotiniga ergashdi. O`sha odamning oldiga kelib:

— Bu ayolga gapirgan sizmidingiz? — deb so’radi.

— Ha, men edim, — deya javob berdi u.

12 — Aytganlaringiz amalga oshganidan so’ng, bola qay tarzda yashashi kerak? U nima ish qiladi? — deb so’radi Monuvax.

13 Egamizning farishtasi Monuvaxga shunday deb javob berdi:

— Xotining aytganlarimning hammasini so’zsiz bajarsin.

14 Uzumdan tayyorlangan bironta narsani ham og`ziga olmasin. Sharob va o’tkir ichimliklarni ichmasin, hech qanday harom narsa emasin. Aytganlarimning hammasiga rioya qilsin.

15 Monuvax Egamizning farishtasiga:

— Bir oz kutib tursangiz, sizga bir uloqcha tayyorlab bersam, — dedi.

16 — Kutganim bilan, baribir, taomingni emayman, — dedi Egamizning farishtasi. — Lekin uloqchani kuydiriladigan qurbonlik qilmoqchi bo’lsang, uni Egamizga baxshida et.

Monuvax u Egamizning farishtasi ekanligini bilmagandi.

17 Keyin Monuvax Egamizning farishtasiga:

— Bizga ismingizni ayting. Toki aytganlaringiz ro’yobga chiqqanda, sizni duo qilib yuraylik, — dedi.

18 Egamizning farishtasi esa:

— Nega ismimni so’rayapsan? Aytganim bilan baribir unga aqling etmaydi, — dedi.

19 Monuvax Egamizga atab, uloqchani katta bir toshning ustida qurbonlik qilib kuydirdi, unga qo’shib don nazri ham kuydirdi. Shu onda Monuvax va uning xotini oldida Egamiz ajoyib bir mo’`jiza yaratdi:

20 qurbongoh alangasi osmonga chirmashayotgan edi. Egamizning farishtasi ham alangaga qo’shilib yuqoriga ko’tarilib ketdi. Buni ko’rgan Monuvax bilan xotini erga muk tushishdi.

21 Farishta ko’zdan g`oyib bo’ldi–yu, boshqa ularga ko’rinmadi. Shundan keyin Monuvax o’sha odam Egamizning farishtasi ekanligini angladi.

22 Monuvax xotiniga:

— Biz o’lamiz, chunki biz Xudoni ko’rdik! — dedi.

23 — Agar Egamiz bizni o’ldirmoqchi bo’lganda, don nazri va qurbonligimizni qabul qilmagan bo’lardi, — dedi xotini. — Bu mo’`jizalarni bizga ko’rsatib, bunday narsalarni aytib o’tirmagan bo’lardi.

24 Ayol o’g`il ko’rdi, uning ismini Shimsho’n qo’ydi. Bola katta bo’ldi, Xudo esa uni yorlaqadi.

25 Shimsho’n Zorox bilan Eshtoyo’l shaharlari orasidagi Dan qabilasining qarorgohida bo’lganda, Egamizning Ruhi uni boshqara boshladi.

Shimsho’n va Timnaxlik ayol

1 Bir kuni Shimsho’n Timnax degan shaharga bordi. Timnaxda u bir Filist qizni ko’rib qoldi.

2 Uyiga qaytib kelgach, ota–onasiga shunday dedi:

— Men Timnaxda bir Filist qizni ko’rdim. Uni menga olib beringlar.

3 — O`z xalqimiz orasida qiz qurib qolibdimi?! Endi borib sunnatsiz Filistlardan qiz olishimiz qolgandi, — deb javob berdi ular.

Ammo Shimsho’n otasiga:

— Menga o’sha qizni olib bering, men uni yoqtirib qoldim, — deb turib oldi.

4 Bu Egamizning xohishi edi, ammo Shimsho’nning ota–onasi bundan bexabar edilar. Egamiz Filistlarga qarshi jang qilish uchun bironta bahona qidirayotgan edi. O`sha zamonda Filistlar Isroilda hukmronlik qilardilar.

5 Shimsho’n ota–onasi bilan Timnaxga yo’l oldi. Ular Timnax uzumzorlariga yaqinlashganlarida, birdan Shimsho’n oldidan bir sher chiqib qolib, o’kirganicha unga tashlanmoqchi bo’ldi.

6 O`sha zahoti Egamizning Ruhi Shimsho’nni qamrab olib, kuchini oshirdi. Shimsho’n sherni, xuddi uloqchani parchalaganday, qo’llari bilan osongina ikkiga bo’lib tashladi. Ammo bo’lib o’tgan voqea haqida ota–onasiga og`iz ham ochmadi.

7 So’ng Shimsho’n qizning oldiga borib, u bilan gaplashdi, qiz Shimsho’nga nihoyatda xush keldi.

8 Ko’p o’tmay Shimsho’n qizga uylanmoqchi bo’lib, Timnaxga qaytib bordi. Yo’l–yo’lakay sherning o’ligini ko’rib ketay deb, o’sha tomon yo’l soldi. Qarasa, sherning murdasida asalarining uyasi bilan asal bor ekan.

9 U bir hovuch asal olib, yo’l–yo’lakay eb ketdi. Ota–onasining oldiga kelganda, ularga ham eb ko’rgani berdi, lekin asalni sherning murdasidan olganini aytmadi.

10 Shimsho’nning otasi kelinini ko’rmoqchi bo’lib, qudasining uyiga kirdi. Shimsho’n o’sha erda to’y munosabati bilan katta bir ziyofat berdi. O`sha vaqtdagi urf–odatlar bo’yicha, kuyovlar katta ziyofatlar berishardi.

11 Shimsho’n ziyofat berish uchun Timnaxga borganda, Filistlar uning oldiga kuyov navkar qilib, o’ttizta yigitni yubordilar.

12 Shimsho’n ularga:

— Kelinglar, sizlarga bir topishmoq aytayin, — dedi. — Agar uni topib, ziyofatning etti kuni ichida menga tushuntirib bersangizlar, har biringizga bittadan kimxob to’n va bir sidradan kiyim–bosh beraman.

13 Bordi–yu, topishmog`imni topolmasangizlar, sizlar menga o’ttizta kimxob to’n bilan o’ttiz sidra kiyim–bosh berasizlar.

Shunda ular:

— Qani, topishmog`ingni ayt, uni eshitaylik–chi, — deyishdi.

14 Shimsho’n topishmog`ini aytdi:

“Xo’randaning ichidan xo’rak chiqdi,

Kuchlining ichidan shirinlik chiqdi.”

Oradan uch kun o’tdi, ammo Filist yigitlari topishmoqni topolmadilar.

15 Oxiri, ettinchi kuni Shimsho’nning qaylig`iga do’q qilib: “Sizlar bizni shilmoqchi bo’lib bu erga taklif qilganmidingizlar?! — dedilar. — Bo’l, eringni aldab–suldab topishmoqning ma`nosini bizga bilib ber, bo’lmasa seni ham, otangning xonadonini ham yondirib yuboramiz.”

16 Shunda kelinchak Shimsho’nning oldiga borib rosa yig`ladi.

— Sen meni yomon ko’rar ekansan! — deya xarxasha qildi u. — Meni zarracha bo’lsa ham yaxshi ko’rganingda edi, topishmoqning javobini allaqachon aytgan bo’lar eding.

— Menga qara, — dedi unga Shimsho’n. — Buni ota–onamga ham aytmagan bo’lsam, nega senga aytar ekanman?!

17 Ziyofat etti kun davom etgan bo’lsa, o’sha etti kun davomida kelin unga xiralik qilib yig`layverdi. Ettinchi kuni Shimsho’nning yuragini shu qadar ezib yubordiki, u toqat qila olmay topishmoqning javobini aytib berdi. Qiz javobni darhol Filist yigitlariga etkazdi.

18 O`sha kuni qosh qoraymasdan oldin yigitlar Shimsho’nning oldiga kelib, topishmoqning javobini aytdilar:

“Asaldan shirin nima bor?!

Sherdan kuchli nima bor?!”

Shimsho’n: “Agar g`unajinimni ishga solmaganlaringda, topishmog`imni topolmas edilaring”, — dedi.

19 So’ng Egamizning Ruhi Shimsho’nni qamrab olib, uning kuchini yanada oshirdi. Shimsho’n Ashqalon shahriga ketdi. U erda o’ttiz nafar Ashqalonlik odamni o’ldirib, kiyim–boshlarini echib oldi. O`sha kiyim–boshlarni topishmoqning javobini aytganlarga berdi–yu, jahl ustida otasining uyiga qaytib ketdi.

20 Kelinning otasi esa qizini Shimsho’nning kuyov jo’rasiga uzatib yubordi.

1 Oradan vaqt o’tdi. Bug`doy o’rimi paytida, Shimsho’n bir uloqcha olib, xotinining oldiga bordi. U qaynatasiga:

— Men xotinimning oldiga kirmoqchiman, — dedi.

Qaynatasi esa Shimsho’nni ichkariga kirgizmadi.

2 — Sen qizimni tashlab ketding, deb o’ylagandim, — dedi u. — Shuning uchun uni kuyov jo’rangga uzatib yubordim. Qara, kenja qizim undan ham chiroyliroq. Kel, uning o’rniga singlisini ola qol.

3 — Bu safar Filistlarga yomonlik qilsam, aybga buyurmaysiz, — deb chiqib ketdi Shimsho’n.

4 Shimsho’n uch yuzta tulki ushlab keldi. Tulkilarni juft–juft qilib, dumlarini bir–biriga bog`ladi–da, orasiga bittadan mash`ala qistirdi.

5 So’ng mash`alalarni yoqib, tulkilarni Filistlarning bug`doyzorlariga qo’yib yubordi. Bug`doyzor va don g`aramlarini alanga oldi–yu, Filistlarning uzumzorlari va zaytun bog`larini yamladi.

6 Filistlar: “Buni kim qildi?” deb surishtira boshladilar. “Buni Timnaxlik bir odamning kuyovi, Shimsho’n qildi, — dedi bir kishi. — U o’sha Timnaxlikning qiziga uylangan ekan, qaynatasi esa qizini kuyovning jo’rasiga uzatib yuboribdi.” Shunda Filistlar kelib, o’sha juvon bilan otasining xonadonini yoqib yuborishdi.

7 Shimsho’n bundan xabardor bo’lgach, Filistlarning oldiga borib: “Ont ichib aytamanki, shu qilmishlaring uchun sizlardan o’ch olmagunimcha qo’ymayman!” — dedi.

8 Shimsho’n ularni shafqatsizlarcha qirib tashladi. Keyin esa u erlarni tark etib, Etom qoyasidagi bir g`orga borib yashadi.

Shimsho’n Filistlarni engadi

9 Ko’p o’tmay Filistlar Yahudoda qarorgoh qurib, Lexi shahrini bosib olishdi.

10 Yahudo odamlari: “Nima uchun bizga hujum qildingizlar?” deb so’radilar. Ular esa: “Biz Shimsho’nni qo’lga olmoqchimiz. Bizga qilgan yomonligini qaytarib o’z boshiga solmoqchimiz”, deb javob berishdi.

11 Yahudo qabilasidan uch mingta odam Etom qoyasiga borib Shimsho’nga:

— Filistlar bizga hukmronlik qilishlarini bilmaysanmi? — dedilar. — Sen boshimizga bitgan balo bo’lding–ku!

Shimsho’n javob berib dedi:

— Men qilmishlariga yarasha jazosini berdim, xolos.

12 — Biz seni olib ketgani keldik, — dedi Yahudo odamlari. — Seni bog`lab Filistlarga bermoqchimiz.

— Xo’p, mayli, — dedi Shimsho’n. — Ammo sizlar meni o’ldirmaslikka so’z beringlar.

13 — Biz seni o’ldirmaymiz, — deb so’z berdi ular. — Biz seni bog`lab, ularga topshirsak bo’ldi.

Yahudo odamlari Shimsho’nni ikkita yangi arqon bilan bog`lab, shaharga olib keldilar.

14 Shimsho’n Lexiga kelganda, Filistlar uni qiy–chuv bilan qarshilab olishdi. Shu zahoti Egamizning Ruhi Shimsho’nni qamrab olib, yanada kuchini oshirdi. Shimsho’n qo’llaridagi arqonlarni kuygan zig`ir tolalarini uzayotganday osonlikcha uzib tashladi.

15 So’ng atrofiga bir nazar solib, eshakning jag` suyagini ko’rib qoldi. Jag` suyagi oftobda qurib ketmagani uchun qattiq va og`ir edi. Shimsho’n suyakni olib, Filistlarni savalay boshladi. O`sha kuni u ming nafar odamni o’ldirdi.

16 Shunda Shimsho’n dedi:

“Eshakning jag` suyagi bilan mingta odamni o’ldirdim.

Eshakning jag` suyagi bilan ularni uyum–uyum qildim.”

17 U gapini tugatib bo’lgach, suyakni uloqtirib yubordi–da, o’sha joyni Ramat–Lexi deb atadi.

18 Shimsho’n rosa chanqab ketdi, so’ng Egamizga iltijo qilib dedi: “Sen qulingga shunday buyuk bir g`alabani berding. Hozir esa men tashnalikdan ado bo’lib, sunnatsizlarning qo’liga tushamanmi?!”

19 Xudo Lexida er ostidagi bo’shliqni yorib, u erdan suv chiqardi. Shimsho’n suv ichib o’ziga keldi. Shuning uchun buloq En–Xaqqor deb ataldi, u bugunga qadar Lexidadir.

20 Filistlar hukmronligi davrida Shimsho’n Isroil xalqiga yigirma yil hakamlik qildi.

Shimsho’n G`azoda

1 Bir kuni Shimsho’n Filistlarning shahri G`azoga bordi. U erda bir fohisha ayolni ko’rib uning oldiga kirdi.

2 G`azoliklar Shimsho’n kelganini bilgach, o’sha joyni o’rab olishdi. Ularning ba`zilari shahar darvozasida yashirinib, kechasi bilan uni poylab turishdi. Ular tun bo’yi pisib, “Qani, tong yorishguncha kutib turaylik–chi, keyin uni o’ldiramiz”, deb o’ylayotgan edilar.

3 Shimsho’n esa fohishanikida faqatgina yarim kechagacha bo’ldi. U tun yarmida turib, shahar darvozasini yondorlari bilan sug`urib oldi–da, barcha tambalari bilan elkasiga ortib, Xevron ro’parasidagi tepalikning ustiga olib chiqdi.

Shimsho’n va Dalila

4 Ko’p o’tmay Shimsho’n So’rax vodiysida yashaydigan Dalila ismli bir juvonni yaxshi ko’rib qoldi.

5 Filist beklari juvonning oldiga kelib, shunday dedilar: “Shimsho’n bunday buyuk kuchni qaerdan olarkan? Uni bog`lab bo’ysundirish yo’lini biz uchun bilib bersang, har birimiz senga 1100 bo’lakdan kumush beramiz.”

6 Bir kuni Dalila Shimsho’nga yalinib:

— Iltimos, buyuk kuchingiz sirini menga aytib bering, — dedi. — Qanday qilib sizni bog`lab, bo’ysundirib bo’ladi?

7 Shimsho’n unga shunday javob berdi:

— Agar meni ettita yangi, qurib ulgurmagan kamon ipi bilan bog`lab tashlashsa, men el qatori kuchsiz bo’lib qolaman.

8 Shunda Filist beklari juvonga ettita yangi, hali qurib ulgurmagan kamon ipini keltirdilar. Dalila iplar bilan Shimsho’nni bog`lab qo’ydi.9 Shu payt ichkari xonada bir nechta odam poylab turar edi. Juvon Shimsho’nga qarab:

— Shimsho’n! Filistlar kelyapti! — deb baqirdi.

Ammo olov ipak tolalarini qanday yo’q qilsa, Shimsho’n ham kamon iplarini xuddi shunday uzib tashladi. Shimsho’nning siri sirligicha qoldi.

10 — Siz meni aldab ahmoq qildingiz, — dedi unga Dalila. — Iltimos, sizni qanday qilib bog`lash kerakligini menga ayta qoling.

11 — Agar meni yangi, ishlatilmagan arqonlar bilan bog`lashsa, men el qatori kuchsiz bo’lib qolaman, — dedi Shimsho’n.

12 Shunda Dalila yangi arqonlarni oldi–da, uni bog`lab:

— Shimsho’n! Filistlar kelyapti! — deb baqirdi, odamlar esa ichkari xonada poylab turishar edi.

Ammo Shimsho’n qo’llaridagi arqonlarni ipni uzganday uzib tashladi.

13 — Shu paytgacha meni aldab, ahmoq qilib keldingiz! — dedi Dalila. — Menga ayting–chi, sizni qanday qilib bog`lab tashlasa bo’ladi?

— Agar sochimning ettita tutamini dastgohdagi matoga qo’shib to’qib, moki yordamida yaxshilab mahkamlab qo’ysang, men el qatori kuchsiz bo’lib qolaman, — dedi Shimsho’n.

14 Shimsho’n uxlab yotganda, Dalila uning etti tutam sochini dastgohdagi matoga qo’shib to’qidi–da, moki yordamida yaxshilab mahkamlab qo’ydi. Keyin esa:

— Shimsho’n! Filistlar kelyapti! — deb baqirdi.

Shimsho’n uxlab yotgan joyida sakrab turdi–da, mokini uloqtirib, matoni dastgohi bilan sochidan yulqib tashladi.

15 Dalila unga dedi:

— Dilingiz mendan yiroq ekan, qanday qilib menga: “Seni sevaman”, deysiz?! Siz meni uch marta aldadingiz, kuchingiz sirini menga aytmadingiz.

16 Dalila har kuni yalinaverib, Shimsho’nning quloq–miyasini edi. Bundan bezor bo’lgan

17 Shimsho’n butun sirini aytib berdi:

— Biron marta ham ustara boshimga tegmagan. Chunki onamning qornidayoq Xudoga nazr qilinganman. Agar sochimni oldirsam, kuchim yo’q bo’ladi va men el qatori kuchsiz bo’lib qolaman.

18 Dalila Shimsho’n unga butun sirini oshkor qilganini fahmlagach, Filist beklariga xabar jo’natib dedi: “Bu safar yana bir bor kelib ketinglar, chunki u menga butun sirini oshkor qildi.” Shunda Filistlar Dalilaga va`da qilgan pullarini olib, uning oldiga bordilar.

19 Dalila Shimsho’nni tizzasida uxlatib qo’ydi–da, bir odamni chaqirib uning etti tutam sochini qirqtirib tashladi. Shimsho’n zaiflashib, kuchdan qoldi.

20 Dalila esa:

— Shimsho’n! Filistlar kelyapti! — deb baqirdi.

Shimsho’n uyqudan turib, har safargidek o’zimni xalos qilaman, deb o’yladi. Ammo Egamiz uni tark etgan edi, Shimsho’n esa bundan bexabar edi.

21 Filistlar uni qo’lga olib, ko’zlarini o’yib tashlashdi. So’ng G`azoga olib ketib, zanjirband qilishdi. Shimsho’n zindondagi tegirmon toshini yurgizib, g`alla yanchar edi.

22 Shimsho’nning sochlari yana o’sa boshladi.

Shimsho’nning o’limi

23 Bayramga yig`ilgan Filist beklari: “Xudoyimiz Do’g`on dushmanimiz Shimsho’nning ustidan bizga g`alaba berdi!” deya shodu xurramlik bilan xudosiga ko’p qurbonliklar keltirdilar.

24 Xalq Shimsho’nni ko’rgach: “Yurtimizni xarob qilgan, talay sipohlarimizni o’ldirgan dushmanni xudoyimiz qo’limizga berdi”, deya xudosiga hamdu sanolar ayta boshladi.

25 Mast, vaqti chog` bo’lgan odamlar: “Shimsho’nni keltiringlar, biz uchun bir o’ynab bersin!” deb baqira boshladilar. Shimsho’nni zindondan keltirishdi, odamlar uni tomosha qilsin deb, ustunlar o’rtasiga turg`izib qo’yishdi.

26 Shimsho’n uni etaklab kelgan yigitga dedi: “Binoni ko’tarib turgan ustunlarni paypaslab ko’ray. Ularga suyanib olmoqchiman.”

27 Uy erkagu ayol bilan to’lgan, hamma Filist beklari o’sha erda edi. Tomning ustidagi ochiq ayvonda uch mingga yaqin odam Shimsho’nni tomosha qilayotgan edi.

28 Shimsho’n Egamizga iltijo qilib, dedi: “Yo Egam Rabbiy, meni esla. Ey Xudo, yana bir bor menga kuch ber, men Filistlardan ikki ko’zim uchun yoppasiga o’ch olay.”

29 Shimsho’n uyni ko’tarib turgan o’rtadagi ikki ustun orasida turgan edi. U o’ng qo’lini biriga, chap qo’lini ikkinchisiga qo’ydi–da, tirandi.

30 Keyin qichqirib: “O`lsam, Filistlar bilan o’lay!” — dedi–yu, kuchi boricha ustunlarni itardi. Uy qulab, u erdagi beklar bilan odamlarni bosib qoldi. Shunday qilib, o’sha joyda o’lgan odamlarning soni Shimsho’n hayot davrida o’ldirgan odamlarning sonidan ziyoda edi.

31 Shimsho’nning aka–ukalari bilan butun oilasi G`azoga kelib, uning jasadini uyga olib ketishdi. Keyin otasi Monuvaxning Zorox bilan Eshtoyo’l shaharlari orasidagi xilxonasiga dafn qilishdi. Shimsho’n yigirma yil davomida Isroil xalqiga hakam bo’lgan edi.

Mixoning butlari

1 Efrayim qirlarida Mixo degan bir odam yashardi.

2 Bir kuni u onasiga shunday dedi:

— Ona, esingizdami, 1100 bo’lak kumushni o’g`irlatib qo’ygan edingiz. O`shanda o’g`rini oldimda qarg`agansiz. Mana, o’sha kumushingiz. Uni men olgandim.

Shunda onasi:

— Iloyim baraka topgin, o’g`lim! — dedi.

3 Mixo 1100 bo’lak kumushni onasiga qaytarib berdi. Onasi esa:

— Men bu kumushni bosh–ko’zingdan xayr–sadaqa qilib, Egamga bag`ishlayman, — dedi, — undan quyma va o’yma butlar yasattiraman. O`sha kumush o’zingga qaytib keladi, o’g`lim.

4 Mixo qaytarib bergan kumush bo’laklarining 200 tasini onasi zargarga berdi. Zargar but yasab, uni kumush bilan qopladi. Tayyor bo’lgan but Mixoning uyiga o’rnatildi.

5 Mixoning bir sajdagohi bor edi. U ruhoniylar kiyadigan maxsus libos tiktirib, yana bir nechta xonaki sanamlar yasattirdi, so’ng o’g`illaridan birini o’zining sajdagohiga ruhoniy qilib tayinladi.

6 O`sha davrda Isroilda shoh yo’q edi. Har bir odam bilganini qilar edi.

7 Yahudo hududidagi Baytlahm shahrida bir yosh levi yashardi.

8 Bu odam o’ziga boshqa joydan boshpana topmoqchi bo’lib, Baytlahmni tark etdi. U yo’l yurib, Efrayim qirlaridagi Mixoning uyiga kelib qoldi.

9 — Qaerliksan, o’g`lim? — deb so’radi undan Mixo.

— Men Yahudodagi Baytlahmdan kelgan leviman, — deb javob berdi u. — O`zimga boshpana qidirib yuribman.

10 — Kel, menikida tura qol, — dedi Mixo. — Mening maslahatchim hamda ruhoniyim bo’l. Men esa har yili senga o’n bo’lakdan kumush to’lab, kiyim–kechaging bilan eguligingni beraman.

11-12 Levi Mixonikida turishga rozi bo’ldi. Mixo uni ruhoniy qilib tayinladi. Levi Mixonikida yashab yurdi va Mixoga xuddi o’g`liday bo’lib qoldi.

13 Shunda Mixo dedi: “Mana endi Egam menga baraka berishini bilaman, chunki levining o’zi menga ruhoniy bo’lib xizmat qilyapti.”

Mixo va Dan qabilasi

1 Bu voqealar sodir bo’lgan davrda Isroilda shoh yo’q edi. Dan qabilasi Isroil qabilalari orasida o’ziga ulush bo’lib tushgan erni hanuz qo’lga kiritmagani sababli istiqomat qilish uchun joy qidirib yurgan edi.

2 Bir kuni ular o’z qabilasining jamiki urug`lari orasidan beshta jangchini tanlab: “Boringlar, yurtni sinchiklab tekshirib chiqinglar”, — deya ularni Zorox va Eshtoyo’l shaharlaridan jo’natib yubordilar. Bu odamlar yo’l yurib, Efrayim qirlaridagi Mixoning uyiga kelib qolishdi va tunni o’sha erda o’tkazishdi.

3 Ular Mixoning uyida bo’lganlarida yosh levini shevasidan tanib qolishdi–da, uning oldiga borib:

— Bu erga qanday qilib kelib qolding? Bu erda nima qilib yuribsan? — deb so’rashdi.

4 U javob berib: “Mixo meni ishga oldi, ruhoniy qilib tayinladi”, — dedi. Mixo unga qilgan hamma yaxshiliklarini aytib berdi.

5 Shunda ular leviga:

— Xudoga iltijo qilib, ishimiz o’ngidan kelish–kelmasligini bilib ber, — dedilar.

6 — Hech narsadan xavotirlanmanglar. Egamizning O`zi sizlarga bu ishda madadkordir, — dedi ruhoniy.

7 Beshala odam yo’lga ravona bo’ldi. Ular Layish shahriga kelib, u erda Sidon aholisi kabi muloyim, xotirjam va tinch–totuv yashayotgan odamlarni ko’rishdi. Bundan tashqari, atrofdagi xalqlardan birontasi o’sha xalqqa xavf solmagan, yurtiga tajovuz qilmagandi. Ular Sidondan ancha uzoqda bo’lib, atrofdagi shaharlar bilan hech qanday aloqa o’rnatmagan edilar.

8 Beshala odam Zorox bilan Eshtoyo’lga — o’z urug`–aymoqlarining oldiga qaytib borishdi.

— Bizga qanday xabar olib keldingizlar? — deb so’radi ulardan qarindosh–urug`lari.

9 Ular shunday javob berishdi:

— Kelinglar, Layishga hujum qilaylik! Biz ko’rgan yurt nihoyatda yaxshi ekan. Nimaga qaqqayib turibsizlar?! Bo’linglar, o’sha erga borib yurtni qo’lga kiritaylik.

10 U erga borganlaringda, xotirjam yashayotgan odamlarga duch kelasizlar. Barcha narsaga mo’l va keng bu erni Xudo chindan ham qo’lingizga beryapti.

11 Dan qabilasining olti yuzta odami jang aslahalari bilan qurollanib, Zorox bilan Eshtoyo’ldan safarga otlanishdi.

12 Ular yo’l yurib, o’z qarorgohini Yahudodagi Xirat–Yo’rim shahrining g`arb tomonida qurishdi. Shuning uchun o’sha joy bugunga qadar Dan qarorgohi deb ataladi.

13 U erdan ular Efrayim qirlari tomon yo’l olib, Mixoning uyiga yaqinlashib qolishdi.

14 Shunda yurtni, aniqrog`i, Layish shahrining atroflarini ko’rib chiqqan beshta odam birodarlariga deyishdi: “Bu xonadonlarning birida ruhoniylar libosi, xonaki sanamlar va but borligidan xabarlaring bormi? Nima qilishimiz kerakligini yaxshi o’ylab ko’ringlar.”

15 Ular yosh levi turadigan Mixoning uyiga borib, levidan hol–ahvol so’radilar.

16 Olti yuzta qurollangan Dan qo’shini darvozaning yonida turgan edi.

17 Ayg`oqchilik qilgan beshta odam to’ppa–to’g`ri ichkariga bostirib kirib, ruhoniylar libosi, xonaki sanamlar va kumush bilan qoplangan butni olmoqchi bo’ldilar. Levi esa qurollangan olti yuzta odam bilan darvoza yonida qolgan edi.

18 Ayg`oqchilar Mixoning uyiga kirib, ruhoniylar libosi, xonaki sanamlar va butni olganlarini ko’rgan levi ularga:

— Bu nima qilganlaring? — dedi.

19 — Jim bo’l! — deb do’q qildi ular. — Ovozingni o’chirib biz bilan yur. Bizga maslahatchi va ruhoniy bo’l. O`zing o’ylab ko’r, sen bittagina xonadonga ruhoniy bo’lganing yaxshimi yoki Isroilning butun bir qabilasigami?

20 Ruhoniyga bu taklif ma`qul keldi. U ruhoniylar libosi, xonaki sanamlar va kumush bilan qoplangan butni olib, Dan odamlari bilan ketdi.

21 Dan odamlari bola–chaqalarini, chorvayu mol–mulkini oldinga o’tkazib, safarlarini davom ettirishdi.

22 Ular Mixoning uyidan ancha uzoqlashib qolganlarida, Mixo qo’ni–qo’shnilarini to’pladi–da, Dan odamlarining ketidan quvib ketdi.

23 So’ng ovozi boricha baqirib, Dan odamlarini chaqirdi. Ular esa orqaga o’girilib Mixoga:

— Tinchlikmi?! Shuncha odamni etaklab kelibsan?! — dedilar.

24 — Sizlar men yasattirgan xudolar bilan ruhoniyimni olib ketib, meni ship–shiydam qildingiz–ku. Yana: “Tinchlikmi?” deganingiz nimasi?! — deya javob berdi Mixo.

25 — Ovozingni o’chir, — dedi unga Dan odamlari. — Bo’lmasa, qoni qaynagan birodarlarimiz jag`ingni ezib, o’zingni ham, uyingdagilarni ham yo’q qilib yuborishadi.

26 Dan odamlari yo’ldan qolmadilar. Mixo esa ularga bas kelolmasligini ko’rib, uyiga qaytib ketdi.

27 Dan qabilasi Mixo yasattirgan narsalarni va uning xizmatida bo’lgan ruhoniyni Layishga olib bordilar. Ular Layishda tinch va xotirjam yashayotgan odamlarni qilichdan o’tkazib, shaharga o’t qo’ydilar.

28 Layish aholisiga najot beradigan hech kim yo’q edi, chunki Layish Sidondan juda uzoqda bo’lib, yaqin atrofidagi shaharlar bilan esa hech qanday aloqa o’rnatmagan edi. Layish Bayt–Rexob shahri bilan bir vodiyda joylashgan edi. Dan qabilasi shaharni tiklab, u erda o’rnashib oldi.

29 Shaharni esa ota–bobosi Yoqub o’g`li Danning nomi bilan atadi. Dan shahrining eski nomi Layish edi.

30 Dan qabilasi o’zi uchun Mixodan tortib olgan, kumush bilan qoplangan butni o’rnatdi. Gershom o’g`li Yo’natan esa ularga ruhoniy bo’ldi. Yo’natan Musoning nabirasi edi. Isroil xalqi surgun bo’lguniga qadar, Yo’natanning butun nasli ham Dan qabilasiga ruhoniylik qildi.

31 O`sha davrda Xudoning uyi Shilo’ shahrida joylashgan edi, ammo Dan qabilasi u erga bormay, Mixo yasattirgan butga sajda qilib keldi.

Givo aholisi og`ir gunoh qiladi

1 Isroilda shoh bo’lmagan o’sha davrlarda Efrayim qirlarining kimsasiz joyida Levi qabilasidan bir odam yashardi. U Yahudo hududidagi Baytlahm shahridan bir cho’rini o’ziga xotin qilib oldi.

2 Ammo xotini unga bevafolik qilib, otasining uyiga — Yahudodagi Baytlahmga qaytib ketdi. Oradan to’rt oy o’tdi.

3 Levi esa u bilan yarashmoqchi bo’lib, orqasidan bordi. U o’zi bilan xizmatkori va bir juft eshagini olgan edi. Ular xotinining qizlik uyiga etganlarida, levining qaynatasi ularni xursand bo’lib qarshilab oldi.

4 U qo’ymay, ularni uyida uch kun mehmon qildi. Ular eb–ichib, u erda tunadilar.

5 To’rtinchi kuni levi barvaqt turib yo’lga shaylandi. Qaynatasi esa unga: “Yo’lga chiqishdan oldin choy–poy ichib oling, o’g`lim, quvvat bo’ladi, keyin ketarsizlar”, — dedi.

6 Shunda ular o’tirib, birga eb–ichishdi. Keyin qizning otasi: “Bugun ham qolib dam olsangizlar bo’lardi”, — dedi.

7 Levi ketmoqchi bo’lib o’rnidan turganda ham uni yana qo’yarda–qo’ymay uyida olib qoldi.

8 Beshinchi kuni levi ketmoqchi bo’lib erta bilan saharda turganda, qizning otasi unga: “Choy–poy ichib oling, kechroq ketarsizlar”, — dedi. Ular o’tirib eb–ichishdi.

9 Levi xotini va xizmatkori bilan ketmoqchi bo’lib dasturxondan turganda, qaynatasi unga shunday dedi: “Qarang, o’g`lim, kech bo’lib qoldi. Shu erda tunab qolaqolinglar. Kun ham og`ib qopti. Bu erda qolib, damingizni olinglar. Ertaga esa saharda turib uylaringga ketarsizlar.”

10 Levi ko’nmay yo’lga tushdi. Xotini va xurjun ortilgan bir juft eshagi bilan yo’l yurib Yobus shahriga, ya`ni Quddusga etib oldi.

11 Ular Yobusga yaqinlashganlarida kech kirib qolgandi. Xizmatkor xo’jayiniga dedi: “Keling, Yobus xalqining shahriga kirib, u erda tunab qolaylik.”

12 “Yo’q, — dedi xo’jayin. — Isroil xalqiga yot bo’lgan begonalarning shahriga kirmaymiz, undan ko’ra, yo’limizni davom qilib, Givoga boramiz.”

13 Levi gapida davom etib xizmatkoriga dedi: “Kel, ikkovidan biriga — Givoga yoki Ramaga etib olishga harakat qilaylik.”

14 Ular yo’lda davom etib, kunbotar paytida Benyamin qabilasiga qarashli Givo shahriga yaqinlashib qolishdi.

15 So’ng Givoda tunab qolmoqchi bo’lib, shahar tomon yo’l olishdi–da, borib shaharning maydonida o’tirishdi, ammo hech kim ularni tunash uchun uyiga taklif qilmadi.

16 Oqshom kirganda, bir chol daladagi ishlarini tugatib qaytib kelayotgan edi. Givoda yashayotgan aholining aksariyat qismi Benyamin qabilasidan edi, ammo bu chol Givoga Efrayim qirlaridan kelib, endi shu erlarda istiqomat qilayotgan edi.

17 Chol shahar maydonida o’tirgan musofirlarni ko’rib:

— Qaerdan kelib, qaerga ketyapsizlar? — deb so’radi.

18 Levi shunday javob berdi:

— Biz Yahudodagi Baytlahmga borgan edik, endi esa uyimizga — Efrayim qirlaridagi olis qishlog`imizga qaytib ketyapmiz. Yo’lda Egamizning uyini ham ziyorat qilib ketmoqchimiz, ammo bu erdagilarning birontasi ham tunab qolishimiz uchun bizni uyiga taklif qilmayapti.

19 Bizga turar joydan bo’lak hech narsa kerak emas. O`zimiz uchun non va sharobimiz bor. Eshaklarimizga ham em–xashak g`amlab kelganmiz.

20 — Uyimga marhamat qilinglar, — dedi chol. — Men hamma kamchiliklaringizning g`amini eyman. Faqat ko’chada qolmasangizlar, bas!

21 Chol ularni uyiga olib borib, eshaklariga em berdi. So’ng mezbonu mehmonlar oyoqlarini yuvib ovqatlanishdi.

22 Ular dam olib o’tirganlarida, birdaniga shaharning yaramas odamlari uyni o’rab olishdi–da, eshikni tars–turs urib:

— Sening uyingga kelgan odamni bu yoqqa chiqar, biz u bilan birga bo’lishni istaymiz! — deya uy egasiga do’q urishdi.

23 Uyning egasi — chol ularning oldilariga chiqib:

— Yo’q ukalarim, bunday jirkanch ish qilmanglar! — deb o’tindi. — Bunday sharmandalik qilmanglar, axir, u mening mehmonim–ku.

24 Mana, mening bokira qizim va u kishining xotini bor. Men ularni sizlarning oldingizga olib chiqay, ularni nima qilsangiz qilinglar, ammo bu odam bilan bunday xunuk ish qilmanglar.

25 Lekin odamlar cholning gaplariga quloq solishmadi. Shunda levi xotinini itarib, ularning oldilariga chiqarib yubordi. Ular ayol bilan yotib, ertalabgacha uni zo’rlashdi. Tong yorishayotganda esa qo’yib yuborishdi.

26 Saharda ayol kelib, xo’jayini tunab qolgan cholning eshigi oldida yiqildi va tong otguncha u erda qoldi.

27 Ertalab xo’jayini yo’lga chiqmoqchi bo’lib, eshiklarni ochdi. Qarasa, eshik tagida xotini qo’llarini ostonaga uzatib yotgan ekan.

28 “Qani, tura qol, bo’l, ketyapmiz”, — dedi u. Lekin javob bo’lmadi. Keyin u xotinini eshagiga ortib, uyiga yo’l oldi.

29 U uyiga etib kelgach, pichoq bilan xotinining jasadini o’n ikki qismga bo’ldi. Bo’laklarni butun Isroil bo’ylab Isroilning o’n ikki qabilasiga yubordi.

30 Buni ko’rgan har bir odam shunday deb aytardi: “Isroil xalqi Misrdan chiqqanidan beri bunday vahshiy hodisa sodir bo’lmagan. Endi o’ylab ko’raylik, mulohaza qilib hukm chiqaraylik!”

Isroil xalqi urushga tayyorlanadi

1 Dan va Bersheba shaharlarining orasidagi keng hududda va Gilad o’lkasida yashagan butun Isroil xalqi bir yoqadan bosh chiqarib, Egamiz huzurida Mispaxda to’plandi.

2 Xudo ahlining yig`inida jamiki Isroil qabilalarining yo’lboshchilari va 400.000 qurollangan piyoda sipoh qatnashdi.

3 Mispaxdagi yig`in haqidagi xabar tez orada Benyamin qabilasiga ham etib bordi.

Isroil xalqi shunday dedi:

— Bu jinoyat qanday qilib yuz berganini bizga aytib ber.

4 O`ldirilgan ayolning eri levi javob berdi:

— Men xotinim bilan tunamoq uchun Benyamin qabilasiga qarashli Givo shahriga bordim.

5 Kechasi Givoning ba`zi bir odamlari uyni o’rab olishdi. Ular meni o’ldirmoqchi bo’lib, mening o’rnimga xotinimni shu qadar zo’rlashdiki, bechora jon berdi.

6 Aql bovar qilmaydigan bu razolat Isroilda sodir bo’ldi! Shuning uchun men xotinimning jasadini bo’lak–bo’lak qilib, bo’laklarni Isroil bo’ylab jo’natdim.

7 Endi esa birodarlarim, hammalaringiz shu haqda mulohaza qilib, biron–bir maslahat beringlar.

8 Yig`inda ishtirok etganlar turib bir ovozdan:

— Birontamiz ham o’z chodirimizga yoki uyimizga qaytib ketmaymiz, — dedi.

9 — Biz bunday qilamiz: Givoga qarshi jang qilishdan oldin, shaharga kim hujum qilishi kerakligini Xudodan so’rab, qur`a tashlaymiz.

10 Isroil xalqining o’ndan bir qismi jangchilarni oziq–ovqat bilan ta`minlab turadi. Qolganlar esa Benyamin eridagi Givo aholisini Isroilda qilgan sharmandaligi uchun jazolaydi.

11 Shunday qilib, butun Isroil xalqi bir yoqadan bosh chiqarib, shaharga hujum qilish uchun to’plandi.

12 Isroil qabilalari Benyamin qabilasi bo’ylab odamlarni yuborib dedilar: “Ey xaloyiq, orangizdagi ayrim odamlar dahshatli bir jinoyatga qo’l urdi.

13 Givodagi yaramaslarni hoziroq bu erga chiqaringlar, biz ularni o’ldirib, Isroil xalqi orasidan yovuzlikni yo’q qilamiz.” Ammo Benyamin qabilasi Isroil xalqining gaplariga quloq solmadi.

14 Ular shaharlaridan chiqib, Isroil xalqiga qarshi jang qilish uchun Givoga bordilar.

15 O`sha kuni Givo shahridan bo’lgan etti yuzta saralangan jangchidan tashqari Benyamin qabilasining boshqa shaharlaridan kelgan qurollangan sipohlarning soni yigirma olti ming edi.

16 Bularning orasida etti yuz nafar chapaqay askar bor edi. Ularning hammasi mohir mergan edi. Ularga bir tola sochni nishon qilib qo’ygan taqdirda ham palaxmondan tosh otib, mo’ljalga bexato tekkizishardi.

17 Isroil xalqi esa Benyamin qabilasidan ajralgan holda 400.000 qurollangan mohir jangchini to’pladi.

Benyamin qabilasiga qarshi jang

18 Isroil lashkari Baytil shahridagi sajdagohga chiqib: “Oramizdan kim birinchi bo’lib Benyamin qabilasiga hujum qilishi kerak?” — deya Xudoga iltijo qildi.

“Yahudo qabilasi hujum qilsin”, — deb javob berdi Egamiz.

19 Keyingi kuni ertalab Isroil lashkari borib, Givo shahrining yaqinida qarorgoh qurdi.

20 So’ng ular Benyamin jangchilariga hujum qilish uchun Givo shahrining ro’parasida saf tortishdi.

21 Benyamin jangchilari Givodan chiqib, Isroil lashkari bilan jang qilishdi. O`sha kuni yigirma ikki ming Isroil sipohi halok bo’ldi.

22-23 Isroil lashkari Egamizning huzuriga borib, kechgacha faryod qildi. Ular Egamizdan: “Benyamin qarindoshimizga qarshi yana jang qilaylikmi?” — deb so’rashdi. “Ularga hujum qilinglar”, — deb javob berdi Egamiz. Isroil lashkari ko’tarinki ruhda ilgarigiday avvalgi joyda saf tortdi.

24 Ular ikkinchi kuni ham Benyamin jangchilariga qarshi jang qilishdi.

25 O`sha kuni Benyamin jangchilari Givodan chiqib, yana o’n sakkiz ming mohir Isroil sipohini o’ldirishdi.

26 Shunda Isroil lashkari Baytilga qaytib, yig`i–sig`i qildi. Ular o’sha kuni kechgacha Egamizning huzurida o’tirib ro’za tutishdi. Egamiz huzurida kuydiriladigan qurbonliklar va tinchlik qurbonliklarini keltirishdi.

27-28 Xudoning Ahd sandig`i o’sha erda — Baytilda turgan edi, Elazar o’g`li Finxaz esa Ahd sandig`i yonida o’z xizmatini ado etardi. Finxaz Horunning nabirasi edi.

Isroil lashkari Egamizdan: “Qarindoshimiz Benyamin qabilasiga qarshi jang qilaylikmi, yo’qmi?” — deb so’radi.

“Jang qilinglar, — deb javob berdi ularga Egamiz. — Ertaga Men ularni sizlarning qo’lingizga beraman.”

29 Isroil lashkari Givoning tevarak–atrofidagi pistirmalarga odamlarni o’tirg`izib qo’ydi.

30 O`zlari esa uchinchi marta Benyamin jangchilariga qarshi jang qilish uchun Givo ro’parasida oldingiday saf tortishdi.

31 Benyamin jangchilari urushga chiqishdi. Isroil lashkari ilgarigidek chekina boshladi. Benyamin jangchilari Isroil lashkarini ta`qib qilib, shahardan uzoqlashib qolishdi. Ular Baytil va Givoga ketadigan katta yo’llarda va ochiq maydonlarda o’ttiztacha Isroil sipohini o’ldirishdi.

32 Benyamin jangchilari: “Bular oldingiday tumtaraqay bo’lishyapti”, deb o’ylashgan edi. Aslida esa Isroil lashkari ularni shahardan uzoqlashtirish niyatida shunday qilayotgan edi.

33 Isroil lashkarining asosiy qismi jang maydonini orqaga — Baal–Tamar shahri tomon tortdi. Shunda birdaniga Gebo tekisligidagi pistirmada yotgan sipohlar chiqishdi.

34 Isroil lashkarining o’n ming saralangan jangchisi Givoga hujum qildi va u erda qattiq jang boshlandi. Benyamin jangchilari bunday falokat yuz berishini kutishmagan edi.

35 Egamiz ularni Isroil lashkari oldida mag`lub qildi. O`sha kuni Isroil lashkari qurollangan 25.100 Benyamin jangchisini o’ldirdi.

36 Shunda Benyamin jangchilari mag`lubiyatga uchraganlarini tushunishdi.

Isroil lashkarining asosiy qismi Benyamin jangchilari oldida chekingan edi. Shu orqali ular Givo atrofidagi pistirmalarda o’tirgan Isroil sipohlariga shaharga hujum qilish uchun qulay vaziyat yaratib bergan edilar.

37 Pistirmadagi sipohlar Givo tomon otildilar. Ular shahardagi bor odamni qirib tashladilar.

38 Isroil lashkarining asosiy qismi bilan pistirmadagi sipohlar o’zaro shunday kelishib olgandilar: shahardan quyuq tutun chiqishi bilanoq,

39 Isroil lashkarining asosiy qismi orqaga qaytib jang qilishi kerak edi.

Shu orada Benyamin jangchilari o’ttiztacha Isroil sipohini o’ldirgan edilar. Shu sababdan ular: “Isroil lashkari ilgarigiday chekinishi aniq”, deb o’ylagan edilar.

40 Biroq ortga qaraganlarida shahardan quyuq tutun bulut bo’lib ko’tarilganini va butun shahar yong`in ostida qolganini ko’rdilar.

41 Shunda Isroil lashkarining asosiy qismi ortiga qaytdi. Benyamin jangchilari esa mag`lubiyatga uchraganlarini anglab, sarosimaga tushdilar.

42 Ular Isroil lashkaridan qochmoqchi bo’lib, sahro tomon yugurdilar, ammo qirg`indan qochib qutula olmadilar. Chunki shahardan chiqib kelayotgan sipohlar bilan Isroil lashkarining asosiy qismi ularni ikki tomondan siqib kelayotgan edi.

43 Isroil lashkari Benyamin jangchilarini qurshovga olib, Givoning sharq tomonigacha ularni to’xtamay ta`qib qilib, o’ldirdi.

44 Benyamin qabilasining o’n sakkiz ming bahodir jangchisi halok bo’ldi.

45 Boshqalari esa sahrodagi Rimmon qoyasiga qarab qochishdi. Isroil lashkari ulardan besh mingtasini katta yo’llarda qirib tashladi, qolganlarini esa Gido’mgacha ta`qib qilib, yana ikki mingtasini o’ldirdi.

46 O`sha kuni Benyamin qabilasidan jami yigirma besh ming qurollangan dovyurak jangchi halok bo’ldi.

47 Ammo olti yuzta sipoh sahrodagi Rimmon qoyasiga qochishga muvaffaq bo’ldi. Ular to’rt oy mobaynida u erda yashab yurdilar.

48 Isroil lashkari Benyamin shaharlariga qaytib, u erda qolgan–qutgan odamlarni, mollarni, barcha jonzotni qirib tashladi, atrofdagi shaharlarga o’t qo’ydi.

Benyamin yigitlari uchun kelinlar

1 Isroil xalqi Mispaxdagi yig`inda: “Birontamiz ham Benyamin qabilasiga qiz uzatmaymiz”, — deb ont ichgan edi.

2 Benyamin qabilasi bilan bo’lgan urushdan keyin Isroil xalqi Baytilga borib, Xudoning huzurida kechgacha o’tirdi. Ular faryod ko’tarib:

3 “Ey Isroil xalqining Xudosi — Egamiz, nega bunday ko’rgilik boshimizga tushdi?! Nega Isroilning bir qabilasi yo’q bo’lib ketdi?!” deya achchiq–achchiq yig`ladilar.

4 Ertasi kuni odamlar barvaqt turib, u erda qurbongoh qurdilar. Ular kuydiriladigan qurbonliklar va tinchlik qurbonliklarini keltirdilar.

5 Keyin bir–birlaridan: “Isroil qabilalaridan Egamiz huzurida o’tkazilgan yig`inga kelmaganlar bormi?” deb so’radilar. Chunki ular, Mispaxda — Egamiz huzurida o’tkazilgan yig`inda ishtirok etmagan har bir kishining jazosi o’limdir, deb qat`iy bir qasam ichgan edilar.

6 Isroil xalqi o’z jigari bo’lgan Benyamin qabilasiga achinib: “Evoh, bugun Isroilning bir qabilasi yo’q bo’ldi”, deya ko’p o’kindi.

7 “O`sha qabiladan faqatgina bir nechta yigit omon qoldi, xolos. Endi ular uchun qaerdan qiz topamiz? Birontamiz ularga qiz uzatmaymiz, deb Egamizning nomi bilan qasam ichgan edik–ku!”

8 Isroil xalqi: “Mispaxdagi yig`inda qatnashmaganlar bormi?” deya surishtira boshladi. Shunda Giladdagi Yobosh shahrining aholisi yig`inda qatnashmaganligi ma`lum bo’ldi.

9 Chunki yo’qlama qilinganda o’sha shahardan hech kim yo’q edi.

10 Butun jamoa o’n ikki ming jangchini tanlab, ularga: “Boringlar, Giladdagi Yobosh shahrining butun aholisini qirib tashlanglar, xotinu bola–chaqalarini ham ayamanglar!” dedi.

11 “Har bir erkak va er ko’rgan har bir ayol o’ldirilsin.”

12 Jangchilar Yobosh aholisining orasidan to’rt yuzta er ko’rmagan, yosh bokira qizni topib, ularni Kan`on yurtidagi Shilo’ qarorgohiga olib keldilar.

13 Keyin butun jamoa Rimmon qoyasidagi Benyamin odamlariga xabar yuborib, tinchlik e`lon qildi.

14 Benyamin odamlari o’z uylariga qaytib borishdi. Isroil xalqi Giladdagi Yobosh aholisining omon qolgan qizlarini ularga turmushga berdi. Ammo qizlarning soni Benyamin odamlariga qaraganda kamroq edi.

15 Isroil xalqi Benyamin qabilasiga nihoyatda achinar edi, chunki Egamiz ularni deyarli yo’q qilib yuborgan edi.

16 Shunda jamoa oqsoqollari shunday dedilar:

— Obbo, endi qolgan Benyamin o’g`illariga qaerdan qiz topib beramiz? Ularning qabilasidan bironta qiz ham tirik qolmadi–ku!

17 Benyamin qabilasi Isroildan batamom yo’q bo’lib ketmasligi uchun omon qolganlari nasl qoldirishlari kerak.

18 Lekin shunisi ham borki, biz: “Benyamin qabilasiga qiz uzatgan la`nati bo’lgay!” deb qasam ichib qo’ydik, endi ularga qiz uzata olmaymiz.

19 Shunda odamlardan bittasi:

— Ha, aytgancha, Egamizga bag`ishlab Shilo’da har yili o’tkaziladigan bayram haqida nima deysizlar? — dedi. — Lavo’n va Baytil shaharlarining o’rtasida joylashgan bu shahar, Baytildan Shakamga ketadigan yo’lning shundoq yonginasida–ku.

20 Oqsoqollar Benyamin qabilasidan bo’lgan bo’ydoq yigitlarga shunday uqtirdilar:

— Boringlar, uzumzorlarda yashirinib,

21 poylab turinglar. Shilo’ qizlari o’yinga chiqqanda, uzumzordan chiqib, har biringiz o’zlaringiz uchun qiz olib qochinglar.

22 Qizlarning otalari yoki aka–ukalari oldimizga shikoyat qilib keladigan bo’lishsa, biz ularga shunday deymiz: “Qizlaringizni olib qolishimizga ijozat beringlar. Tushuninglar axir, biz Giladdagi Yoboshga hujum qilganimizda Benyamin yigitlari uchun etarlicha qiz olib kela olmadik. Garchi Benyamin yigitlari qizlaringizni olib qochgan bo’lsa–da, sizlar qasamni buzgan hisoblanmaysizlar.”

23 Benyamin odamlari Shilo’ga borib, uzumzorlarda yashirinib oldilar. Qizlar raqsga tushganlarida ular o’zlari uchun bittadan qiz olib qochdilar. So’ng olib qochgan qizlari bilan uylariga qaytib ketdilar, shaharlarini tiklab, o’sha joyda yashadilar.

24 Butun Isroil jamoasi ham uy–uylariga, qabilalari va oilalariga qaytib bordi.

25 O`sha davrlarda Isroilda shoh yo’q edi. Har bir odam bilganini qilar edi.